Aşırı sağın bağıran yüzü, Arjantin’de tepki giderek büyüyor
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Brezilya’daki devlet kurumlarına haber vermeden Sao Paulo’da düzenlenen Liberal Parti kongresine katılarak Flavio Bolsonaro’nun devlet başkanlığı adaylığına açık destek verdi. Netanyahu’nun da mesaj gönderdiği toplantıda Milei ile Bolsonaro yan yana görüntülenirken, Arjantin lideri Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’ya ve ülkenin yargı mensuplarına ağır ifadelerle saldırdı. Brezilya hükümeti bu açıklamaların ardından Buenos Aires Büyükelçisi’ni geri çekti ve Milei’nin bağımsız devletlerin iç işlerine karıştığının altını çizdi. Latin Amerika basınının köklü yayın kuruluşları da Milei’nin, Washington ve Tel Aviv destekli aşırı sağın bölgedeki ittifak aparatı olduğunu dile getiriyor.
Javier Milei, Brezilya’da Flavio Bolsonaro’nun seçim kampanyasına destek verirken bağımsız bir ülkenin iç işlerine doğrudan karıştığı için çok büyük tepki çekti. (Reuters)
TRUMP’IN LATİN AMERİKA’DAKİ ORTAĞI
Latin Amerika merkezli muhalif yayın organlarındaki analizlere göre Milei’nin bölgedeki rolünün arkasında ABD Başkanı Donald Trump’la kurduğu siyasi ve ekonomik ilişki bulunuyor. Trump, 2025’te Arjantin’e 20 milyar dolarlık para takası desteği sağlarken 20 milyar dolarlık ek borç yatırım mekanizmasını da gündeme getirdi. Trump, Arjantin’deki ara seçimler öncesinde Amerikan desteğinin Milei’nin kazanmasına bağlı olduğunu açıkça dile getirdi; seçim sonrasında ise Milei’nin zaferinde ABD’nin “çok büyük yardımı” bulunduğunu açıkladı. Açıklamalar kamuoyunda sömürgecilik ve siyasi şantaj olarak nitelendirildi. Arjantin ayrıca 2025’te IMF ile 20 milyar dolarlık yeni bir anlaşma yaptı; 2026’da bir milyar dolarlık yeni ödeme aldı. Kredi derecelendirme kurumlarının raporlarına göre Arjantin’in borç ödeme kapasitesi halen “olağanüstü riskler” taşıyor.
NETANYAHU İLE İTTİFAK
Milei, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de yakın bir ittifak içerisinde. İki isim Nisan 2026’da, İbrahim Anlaşmaları örnek alınarak hazırlanan “İshak Anlaşmaları” girişimini ilan etti. Proje, İsrail’in siyasi, güvenlik ve ekonomik ilişkilerini Latin Amerika genelinde genişletmeyi amaçlıyor. Milei böylece Trump’ın ekonomik ve siyasi desteğiyle Netanyahu’nun Latin Amerika’daki ittifak arayışını bir araya getiren başlıca Latin lidere dönüştü. Brezilya’da Bolsonaro kampanyasına verilen destek ise bu hattın son halkası oldu. Milei’nin programında Peru’daki Keiko Fujimori yönetimi, Kolombiya’da Abelardo de la Espriella ve Ekvador Devlet Başkanı Daniel Noboa ile temasların bulunması, aşırı sağcı isimlerin kıta genelinde bloklaşma arayışına da işaret ediyor. ABD destekli bu eksen; Lula ve diğer sol yönetimleri, sendikal hareketleri, yerli halk örgütlerini ve Küba’yla dayanışma çizgisini kendi siyasal yayılmasının önündeki temel engeller olarak görüyor.
Arjantin’de emekliler, işçiler, eğitimciler ve öğrenciler Milei’nin kemer sıkma politikalarına karşı protesto ve grevleri büyütüyor. (Reuters)
ÜLKEDE KEMER SIKMA, SOKAKTA POLİS
Milei hükümeti Arjantin’de işçi haklarının daraltılması ve toplumsal muhalefetin güvenlik politikalarıyla bastırılmasıyla anılıyor. Hükümetin 2023 sonunda yürürlüğe koyduğu güvenlik protokolü, tüm toplumsal eylemlerin dağıtılmasına yönelik polise geniş yetki verirken, polis operasyonlarının maliyetinin de eylemcilerden tahsil edileceği açıklandı. İnsan Hakları İzleme Örgütü raporuna göre bu uygulama polisin uyguladığı şiddeti de arttırdı. Örneğin geçtiğimiz yıl limanlardan bankalara, okullardan toplu taşımaya kadar ülke yaşamını bütünüyle etkileyen 24 saatlik genel grevde işçiler ve kamu çalışanlarının işten çıkarılmasına, ücret kayıplarına, özelleştirmelere ve emekli aylıklarının eritilmesine karşı çıkıldı. Polis ise gösterlerin düzenlendiği kentlerde çok sert önlemlere başvurdu. Yüzlerce gösterici polis müdahaleleri sonucunda yaralandı.
AŞIRI SAĞIN BAĞIRAN YÜZÜ
Milei’nin “enflasyonu düşürme” vaadiyle uyguladığı ekonomi programının bedeli ise emeklilere, üniversitelere, sosyal desteklere ve kamu çalışanlarına yüklendi. 2025 Haziran verilerine göre ülkede çalışanların yüzde 37,7’si sosyal güvenlik kaydı olmadan çalışıyor, işsizlerin sayısı ise 1,1 milyona ulaşıyordu. Milei’nin emekli aylıkları, üniversite bütçeleri ve engellilere yönelik sosyal yardımları artıran yasaları veto etmesi ise halkta büyük tepki uyandırdı. Ülkede yoksulluğa karşı tepki süreklilik kazanırken Milei, bu tepkilere sosyal reformlarla değil polis gücü ve işçi haklarını gerileten yasalarla karşılık verdi. Arjantin muhalefetinde “Aşırı sağın bağıran yüzü” olarak tanımlanan Javier Milei, Güney Amerika’da en çok tepki çeken isimler arasında yer alıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Özel