Eski ABD elçisi değerlendirdi! Netanyahu gitse de siyaseti devam eder
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 27 Ekim’de yapılacak genel seçimler öncesinde kampanyasını sürdürüyor. Seçim, Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırısından bu yana ülkede yapılacak ilk genel seçim olacak. Washington Institute’ta yayımlanan değerlendirmesinde eski ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, seçim sonrasında Netanyahu’nun görevde kalması veya yeni bir hükümet kurulması ihtimallerinin İsrail’in Gazze, Lübnan, Suriye, İran ve Türkiye’ye yönelik politikalarına olası etkilerini ele aldı.
YAKLAŞIMI KALABİLİR
Jeffrey’e göre seçim sonucunda Netanyahu’nun başbakanlığı sona erse bile İsrail’in 7 Ekim saldırısından sonra şekillenen yaklaşımının kısa vadede ortadan kalkması beklenmiyor. Jeffrey, 7 Ekim’in İsrail toplumunda güvenlik algısını önemli ölçüde değiştirdiğini belirterek, yeni hükümetin kurulmasının ardından mevcut politikaların sürdürülmesi yönünde ciddi bir baskı oluşacağını ifade etti. Jeffrey, daha ılımlı bir hükümetin farklı yaklaşımlar geliştirebileceğini ancak bunun da 7 Ekim sonrasında oluşan güvenlik anlayışı tarafından sınırlandırılabileceğini söyledi.
NETANYAHU KALIRSA NE OLACAK?
Jeffrey’nin değerlendirmesine göre Netanyahu’nun seçimden sonra da hükümet kurması halinde mevcut politikalarının devam etmesi daha olası bir senaryo olarak ortaya çıkıyor. Ancak Jeffrey, Netanyahu’nun mevcut hükümet ortaklarıyla birlikteyken dahi farklı dönemlerde ateşkes anlaşmalarını kabul ettiğine dikkat çekti. Netanyahu hükümeti 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze ateşkes planını, 2024’te ise Joe Biden döneminde Lübnan’la yapılan ateşkesi kabul etmişti. Bu nedenle Jeffrey, Netanyahu’nun görevde kalmasının her durumda yeni askeri adımların başlayacağı anlamına gelmediğini belirtti.
GİDERSE NE DEĞİŞEBİLİR?
Jeffrey, seçim sonucunda Netanyahu’nun dışında bir hükümet kurulması halinde özellikle Gazze, Lübnan ve Suriye konusunda yeni diplomatik girişimler için alan oluşabileceğini değerlendirdi. Ancak yeni hükümetin önündeki en önemli sınırlamalardan birinin İsrail kamuoyunun 7 Ekim sonrası güvenlik kaygıları olacağını ifade etti. İsrail’de 14 Eylül’de yayımlanan bir Haaretz araştırmasına göre halkın yüzde 68’i, 7 Ekim 2023 saldırısıyla bağlantılı konuların 27 Ekim seçimlerinde merkezi öneme sahip olacağını düşünüyor.
GAZZE VE LÜBNAN YENİ HÜKÜMETİN ÖNÜNDE
Jeffrey, seçim sonrasında kurulacak hükümetin Gazze ve Lübnan’daki mevcut ateşkes süreçleriyle ilgili ABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalacağını ifade etti. Gazze’de Hamas’ın silahsızlandırılması ve yönetimin devredilmesi konusunda İsrail tarafında ciddi soru işaretleri bulunduğunu belirten Jeffrey, yeni hükümetin olası bir geri çekilmenin 7 Ekim benzeri yeni bir saldırıya yol açmayacağı konusunda güvence arayacağını söyledi. Lübnan konusunda ise ateşkesin İsrail ile Lübnan hükümeti arasında olduğunu, Hizbullah’ın silahsızlanmayı kabul etmediğini belirten Jeffrey, İsrail’in Lübnan ordusunun sınır bölgelerinde güvenliği sağlayıp sağlayamayacağı konusunda kaygılar taşıdığını ifade etti.
7 EKİM’İN ETKİSİ SÜRECEK
Jeffrey’nin değerlendirmesine göre 27 Ekim seçimlerinin sonucu İsrail’in yönetim kadrosunu değiştirebilir. Ancak yeni hükümetin Gazze, Lübnan, Suriye, İran ve Türkiye politikalarını belirlerken 7 Ekim 2023 saldırısının yarattığı güvenlik algısını dikkate alması gerekecek. Jeffrey, Netanyahu’nun yeniden başbakan olması halinde mevcut politikalara yönelik baskının devam edeceğini, Netanyahu’nun gitmesi halinde ise yeni hükümet için farklı diplomatik seçeneklerin ortaya çıkabileceğini ancak 7 Ekim sonrası güvenlik yaklaşımının tamamen ortadan kalkmasının beklenmemesi gerektiğini ifade etti.