Rus Merkez Bankası sordu, 2,5 trilyon ruble nereden geldi?
Rusya’da savaş ekonomisinin büyüttüğü para hareketleri Rusya Merkez Bankasının yakın takibine giriyor. 2026’nın başından bu yana dolaşımdaki nakit miktarı yaklaşık 2,5 trilyon ruble (29,41 milyar dolar) arttı. RBC’nin Rusya Merkez Bankası verilerinden yaptığı hesaplamaya göre yalnızca Eylül’in ilk 22 günündeki nakit artışı 380 milyar rubleyi geçti. Nakit talebi Nisan’da 678,7 milyar, Temmuz’da ise 618,4 milyar ruble arttı. Bu hareket, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sürdürdüğü ve Batı yaptırımlarının enerji, savunma ve finans sektörleri üzerindeki baskısının devam ettiği bir dönemde yaşanıyor. ABD de 18 Eylül’de Rus enerji ve savunma sektörleri ile yaptırımları aşmakta kullanılan gölge filoyu hedefleyen yeni yaptırım yasasını yürürlüğe soktu.
MERKEZ BANKASI ŞÜPHELENDİ
Rusya Merkez Bankası şimdi bankaların, müşterilerin getirdiği nakdin kaynağını çok sıkı şekilde incelemesini istiyor. Mali İzleme ve Döviz Kontrol Servisi Başkanı Bogdan Shablya, hazırlanacak yeni tavsiyelerin şirketleri ve bireyleri kapsayacağını açıkladı. Hesaplara yatırılan nakit, döviz işlemleri ve şüpheli para hareketleri katı bir denetleme incelenecek. Shablya, Merkez Bankasının nakit kullanımına karşı olmadığını ancak “kaynağı bilinmeyen nakdin dolaşımına” karşı olduğunu söyledi. Moskova’daki yasa dışı kripto para değişim noktalarını da bu paranın kaynaklarından biri olarak gösterdi.
Rusya’da dolaşımdaki nakit 1 Eylül’de 21,90 trilyon rubleye ulaştı. Merkez Bankası ani nakdi artışların kaynağını soruşturmaya başladı. (Reuters)
2026’DA ARTIŞ DÖRT KAT
Rakamlar da değişimin büyüklüğünü gösteriyor. Dolaşımdaki nakit 2025’in tamamında yaklaşık 1 trilyon ruble artmıştı. Merkez Bankası 2026 için başlangıçta 1,5-2,1 trilyon rublelik artış beklerken daha sonra tahminini 3,7 trilyon rubleye çıkardı. Böylece yıl sonundaki nakit stokunun 23,1 trilyon rubleyi aşması bekleniyor. 1 Eylül itibarıyla dolaşımdaki nakit 21,90 trilyon rubleye ulaşmış durumda. Artışın özellikle Mart’tan sonra hızlanması Merkez Bankasının dikkat çektiği başlıca değişimlerden biri.
KARA PARA AKLAMA İDDİASI
Merkez Bankası yetkilileri 2,5 trilyon rublelik artışın tamamını savaş veya yaptırımlarla da açıklamıyor. Sberbank, şirketlerin 2026’daki vergi değişikliklerine uyum sağlamak ve olası ülkede yaşanabilecek olası bir şok için daha fazla nakit tuttuğunu belirtiyor. Aynı uzmanlara göre Ukrayna savaşıyla bağlantılı yaptırımlar, Rusya’nın dış ticaret ve finans kanallarındaki kısıtlamalar ve kayıt dışı kripto işlemleri, nakdin kaynağının izlenmesini oldukça zorlaştırıyor. Bağımsız piyasa uzmanlarına göre ülkede yüklü hacimli kara para aklama faaliyetlerin yürütülmesi olasılığı da söz konusu.