Aşırı sağ ve AfD’ye karşı binler sokakta
Protestolar, özellikle AfD’nin Saksonya-Anhalt eyaletindeki bölgesel seçimlerde 6 Eylül’de oyların yaklaşık %44’ünü alarak diğer partilerden çok daha fazla oy alması ve en çok desteğe sahip parti konumuna gelmesinin ardından gerçekleşti. Ancak parti, bu büyük desteğe rağmen mutlak çoğunluğu elde edemedi. Saksonya-Anhalt’taki bu aşırı sağcı zaferin yankıları Almanya sınırlarını aşarken, sağcı görüşlerin siyasi ve sosyal hayatta giderek normalleşmesine karşı çıkan halk çeşitli kentlerden ses yükseltti.
Birçok siyasi girişim, açık ve demokratik bir toplum için ortak bir mesaj iletmek amacıyla protesto çağrısında bulunurken eylemler Münih, Hamburg, Berlin, Magdeburg, Schwerin, Dresden, Leipzig, Düsseldorf, Mainz ve Saarbrücken gibi pek çok şehirde hayata geçirildi. Birçok şehirde, her ayın ikinci cumartesi günü düzenlenen ve Anayasa Koruma Bürosu’nun aşırı sağcı olarak sınıflandırdığı veya tanımladığı partilerin Federal Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesini talep eden “PRÜF” (Anayasa Uyumunu Kontrol Et) adlı etkinlikler dizisinin bir parçası olarak da protestolar organize edildi.
Önde gelen şehirlerdeki eylemlerin bilançosu ve detayları ise şöyle şekillendi:
• KÖLN: “Bir Adım Geriye! AfD ve Sağcı Propaganda Karşı!” sloganıyla bir araya gelen 20.000’den fazla insan protesto gerçekleştirdi. Paylaşılan bilgilere göre, katılım sayısı ilk duyurulan rakamın iki katından fazlaydı.
• HAMBURG: Yaklaşık 25.000 insan, “Eylem Zamanı – Özgürlük Savunulmalıdır” sloganı eşliğinde şehir merkezinde yürüyüş düzenleyerek özgürlüğün korunması çağrısında bulunan mesajlar verdi.
• BERLİN: Öğleden sonra farklı bölgelerden yedi protesto kolonu hareket ederek Kızıl Belediye Binası’nda (Rotes Rathaus) birleşti. Eylemciler toplumsal uyumun artırılmasını savunup sağcı görüşlerin normalleştirilmesine karşı çıkarken yerel polis katılımcı sayısını yaklaşık 13.000 ile 18.000 arasında olduğunu söyledi. Daha sonra bu rakamın 32.000 olduğu belirtildi.
• MÜNİH VE BAVYERA: “Anayasa Uyumunu Kontrol Et” adı altında gerçekleştirilen protestolara polis verilerine göre yaklaşık 12.000 ila 16.000 kişi katıldı. Bu sayı, başlangıçta duyurulan rakamın dört katına denk geldi.
• DİĞER ŞEHİRLER: Magdeburg’da 1.000’den fazla (polis verilerine göre yaklaşık 1.100) insan AfD’nin yasaklanma ihtimalini değerlendirmek için çağrıda bulunurken Schwerin’de birkaç düzine insan mahkemenin inceleme yapmasını talep etti. Mainz’da yaklaşık 2.000, Saarbrücken’de ise yaklaşık 1.500 kişi eylemlerde yer aldı.
Öte yandan eylemciler, Almanya Federal Anayasa Mahkemesi’nin “ekstremizm” veya “açıkça aşırı sağcı” olarak belirlenen partileri incelemesini talep ediyor AfD, aşırı sağcı eğilimlere sahip olduğundan şüphelenilen bir örgüt olarak Alman Federal Anayasa Koruma Dairesi tarafından ülke çapında gözetim altında tutuluyor. Partinin Thüringen ve Saksonya-Anhalt dahil olmak üzere birçok eyalet düzeyindeki şubesi ise resmen aşırı sağcı olarak tanımlanmış durumda.
AfD’nin Saksonya-Anhalt seçimlerindeki başarısının ardından Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı Hendrik Wüst, partinin yasaklanması olasılığını değerlendirmek üzere federal ve eyalet hükümetleri arasında bir çalışma grubu kurulmasını önerdi. Mevcut yönetmeliklere göre ise bir partinin yasaklanması için Federal Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulunma hakkı yalnızca Federal Parlamento (Bundestag), Federal Konsey (Bundesrat) veya Federal Hükümet’e ait bulunuyor ve nihai karar yetkisi Federal Anayasa Mahkemesi’nde yer alıyor.