Pasifik ülkesinde HIV alarmı! “Ulusal kriz” ilan edildi
Fiji, son yıllarda hızla artan HIV vakaları nedeniyle alarm durumuna geçti. Fiji Sağlık ve Tıbbi Hizmetler Bakanı Ratu Atonio Lalabalavu, HIV’i ülke çapında “ulusal kriz” ilan ederek salgınla mücadelede yeni önlemlerin devreye alınacağını duyurdu. Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS) da hükümetin kararına destek verdi.
VAKALARDA 12 KATLIK ARTIŞ
UNAIDS’e göre Fiji, dünyada yeni HIV enfeksiyonlarının en hızlı arttığı ülkelerden biri haline geldi. Yeni enfeksiyonların 2010 ile 2025 arasında 12 kat arttığı tahmin ediliyor.
2025 yılında ülkede yaklaşık 9 bin 100 kişinin HIV ile yaşadığı tahmin edilirken, bu kişilerin yalnızca yüzde 39’unun HIV durumunu bildiği belirtiliyor. Antiretroviral tedaviye erişenlerin oranı ise sadece yüzde 22 seviyesinde.
Fiji Sağlık Bakanlığı’nın resmi verileri de tablonun boyutunu ortaya koyuyor. Ülkede 2025’te 2 bin 16 yeni HIV tanısı kaydedildi. Bu sayı 2024’teki 1.583 vakaya kıyasla yüzde 27’lik artış anlamına geliyor. 1989-2025 arasında kayıtlara geçen toplam HIV tanısı ise 5 bin 676’ya ulaştı. Bakanlık, son yıllardaki yükselişin hem enfeksiyonlardaki artıştan hem de test ve sürveyans sistemlerinin genişlemesinden kaynaklandığını belirtiyor.
UYUŞTURUCU KULLANIMI KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR
Yetkililerin üzerinde durduğu başlıklardan biri de damar yoluyla uyuşturucu kullanımı.
Bulaş yolunun bilindiği vakaların yarısından fazlasının cinsel yolla bulaştığı, yüzde 42’den fazlasının ise damar yoluyla uyuşturucu kullanımıyla bağlantılı olduğu açıklandı. The Guardian da ülkede artan metamfetamin kullanımı ve güvenli olmayan enjeksiyon uygulamalarının krizi ağırlaştırdığına dikkat çekiyor.
HER 60 YETİŞKİNDEN BİRİ
Krizin boyutunu ortaya koyan en çarpıcı verilerden biri ise toplumdaki yaygınlık oranı oldu. Fiji Sağlık Bakanı Lalabalavu’nun açıkladığı tahminlere göre ülkede her 60 yetişkinden biri HIV ile yaşıyor. Beş yıl önce bu oran yaklaşık her 167 yetişkinden biriydi. Hamile kadınlarda ise HIV’in yaklaşık her 50 kişiden birinde görüldüğü bildirildi.
HÜKÜMET YENİ ÖNLEMLER ALACAK
“Ulusal kriz” ilanının ardından hükümet bünyesinde politika ve uygulamadaki engelleri ortadan kaldırmak amacıyla özel bir kabine alt komitesi oluşturuldu.
HIV testi ve tedavi olanaklarının genişletilmesi, virüsten korunmada kullanılan PrEP’e erişimin artırılması, damgalama ve ayrımcılıkla mücadele edilmesi planlanıyor. Ayrıca güvenli iğne ve şırınga programının hayata geçirilmesi için yasal değişikliklerin parlamentoya sunulması bekleniyor.
UNAIDS İcra Direktörü Winnie Byanyima ise Fiji’deki gelişmelerin HIV/AIDS tehdidinin sona ermediğinin önemli bir göstergesi olduğunu belirterek ülkelerin hızlı değişebilen salgınlara karşı sağlık sistemlerini hazırlıklı tutması gerektiğini vurguladı.