"Ürettikçe borçlanıyoruz"
Haber Merkezi
TARİŞ’in çekirdeksiz kuru üzüm için açıkladığı brüt 80 TL’lik avans fiyatı üreticinin tepkisini çekti. Çiftçi-Sen, Tariş Üzüm Birliği’nin 2026 ürünü için kalite farkı gözetmeksizin çekirdeksiz kuru üzüme kilo başına 80 lira avans fiyatı açıklamasının ardından basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamayı okuyan Çiftçi-Sen Genel Sekreteri Bahri Öner “Hangi ürünü üretirsek üretelim para kazanamıyoruz. Hatta daha çok borçlanıyoruz. Yeni bir umutla bir sonraki hasat dönemini bekliyor, yine borçlanıyoruz. Yıllardır bu kısır döngü devam edip duruyor” dedi. 2020’den itibaren kooperatiflerin devre dışı bırakılmaya çalışıldığını belirten Öner, “TMO aldığı kuru üzümleri işlemek ve ihraç etmek yerine tüccarlara ve TARİŞ’e satarak üreticinin sırtından para kazanıyor. Bu yıl ise tamamen sessiz duruyor” sözleriyle duruma tepki gösterdi.
2024 yılında kuru üzüm avans fiyatının 100 TL, 2025 yılında ise 120 TL olarak açıklandığını hatırlatan Öner, üretim maliyetlerinin geçtiğimiz yıllara oranla katbekat arttığının altını çizerken tüm bunlara rağmen geçmiş yıllara göre daha düşük avans fiyatı açıklayan TARİŞ’in ‘küçük çiftçileri üretimden kopartan politikalara destek olduğunu’ belirtti.
Çiftçi-Sen Genel Sekreteri Öner, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu, üzüm üreticilerine ‘üretimden vazgeç, bağlarını sök, toprağını enerji şirketlerine, maden şirketlerine, gıda şirketlerine yok pahasına sat demektir. Çiftçileri kendi toprağında ırgat haline getirmektir. Böylelikle şirketlerin gıdayı kontrolü kolaylaşacak yoksulların gıdaya erişimi zorlaşacaktır. Uygulanan enerji ve maden yatırımlarının olumsuz etkileri de bağcıların maliyetlerini arttırmaktadır. İktidar ise enerji ve maden yatırımlarını teşvik ederek üreticilerin değil, şirketlerin yanında durmaktadır.”
2026 yılı kuru üzümün ortalama kg maliyetinin en az 93.00 TL olduğu belirtilen açıklamada “Üzüm üreticilerinin üretebilmeleri için kuru üzüm maliyeti olan 93TL’nin üzerine yüzde 25 kar payı ve yüzde 30 insanca yaşam payı eklenerek fiyatı belirlenmelidir. Bu hesaplamaya göre referans taban fiyatının en az 151.50 TL olması gerekmektedir.” ifadeleri yer aldı.
YENİ Parti Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen de konuya tepki gösterdi. Başevirgen, “Bugün TARİŞ’in açıkladığı 80 lira üzüm fiyatı ile çiftçi litresi 82,50 lira olan mazottan 1 litre bile alamıyor. Geçen yılın aynı dönemlerinde ise 120 liralık fiyat ile çiftçi 2,5 litre mazot alabiliyordu. Kuru üzümde 150 liranın altındaki bir fiyat üreticinin yarasına merhem olmaz. Şimdi TMO’nun sorumluluk alma zamanıdır” dedi.
YASAL DÜZENLEMELER YAPILMALI
Çiftçi-Sen’in talepleri şöyle:
• Çiftçilerin sendikal örgütlenmeleri fiyat belirlemelerinde sürece dahil edilmelidir.
• TARİŞ, üreticilerin söz ve karar sahibi olacağı şekilde yeniden yapılandırılmalı, kuru üzüm alımında devreye sokulmalıdır.
• İklimi ve üretimi olumsuz etkileyen enerji ve madencilik faaliyetlerine tarımsal alanlarda izin verilmemeli, faaliyette olanlar da kapatılmalıdır.
• Tarım Sigortaları Yasası yeniden düzenlenmelidir.
• Kuru üzüm fiyatlarında maliyet, kar payı ve insanca yaşam payı gözetilerek sendikamızın referans fiyatları üzerinden TARİŞ tarafından destekleme alımı yapılmalı, hükümet bu konuda destek vermelidir.
• Şaraplık üzüm üreten üreticilerin üzümlerini işleyip satabilecekleri yasal düzenlemeler yapılmalı ve ürünlerini işleyerek satmaları konusunda teşvikler verilmelidir.