Konutta dengeler değişti, maliyetler arttı satışlar düştü!

Türkiye’de konut piyasasında maliyet, fiyat ve satış cephesinde farklı yönlere giden dikkat çekici bir tablo oluştu. TÜİK verilerine göre inşaat maliyetleri temmuzda yıllık yüzde 28,33 artarken, Merkez Bankası verileri aynı ayda konut fiyatlarındaki yıllık nominal artışın yüzde 25’te kaldığını gösterdi. Enflasyondan arındırıldığında ise konut fiyatları yüzde 5,1 geriledi. Bir başka ifadeyle yeni konut üretmenin maliyeti artmaya devam ederken, mevcut konutların fiyat artışı hem genel enflasyonun hem de inşaat maliyetlerinin altında kaldı.

MALİYET YÜZDE 28’İN ÜZERİNDE

İnşaat Maliyet Endeksi temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,15, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,33 yükseldi. Yıllık artış hazirandaki yüzde 28,66 seviyesinden gerilese de maliyet baskısı devam etti. Malzeme maliyetlerinde aylık artış yüzde 1,28, yıllık artış yüzde 27,13 olurken işçilik maliyetleri aylık yüzde 0,92, yıllık yüzde 30,51 arttı. Böylece işçilik maliyetlerindeki yıllık yükseliş malzeme maliyetlerinin 3,38 puan üzerine çıktı. Bina inşaatında da maliyetler yıllık yüzde 28,37 arttı. Bu grupta malzeme maliyetlerindeki yükseliş yüzde 27,34, işçilikte ise yüzde 30,19 oldu. Bina dışı yapılarda yıllık maliyet artışı yüzde 28,19 olarak hesaplanırken işçilik maliyetleri yüzde 31,65’e ulaştı.

KONUT FİYATI MALİYETİN GERİSİNDE

Maliyet cephesindeki yüzde 28,33’lük artışa karşılık konut fiyatlarındaki yıllık yükseliş temmuzda yüzde 25’te kaldı. TCMB Konut Fiyat Endeksi bir ayda yüzde 1,5 artarak 234,8 seviyesine yükseldi. Ancak aynı dönemde tüketici enflasyonu yüzde 31,75 olduğu için konut fiyatları reel olarak yüzde 5,1 değer kaybetti.

İSTANBUL YÜZDE 27 ARTTI

Üç büyük şehirde de farklı bir görünüm ortaya çıktı. Temmuzda konut fiyatları bir önceki aya göre İstanbul’da yüzde 2,7, Ankara’da yüzde 2,2 yükselirken İzmir’de yüzde 0,5 geriledi. Yıllık artış İstanbul’da yüzde 27,7, Ankara’da yüzde 26,6, İzmir’de yüzde 23,1 oldu. Bölgesel bazda en yüksek yıllık konut fiyat artışı yüzde 35,5 ile Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkari ve Muş bölgesinde görüldü. En düşük artış ise yüzde 16,4 ile Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde gerçekleşti. Öte ayndan TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi de benzer bir görünüm ortaya koydu. Yeni kiracıların ödediği kira düzeyini izleyen endeks temmuzda aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 28,4 arttı.

SATIŞLAR YÜZDE 17 AZALDI

Maliyet ve fiyat arasındaki makasa konut satışlarındaki gerileme de eklendi. TÜİK verilerine göre temmuzda Türkiye genelinde 123 bin 603 konut satıldı. Satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17 azaldı. Ocak-temmuz döneminde ise toplam satış 823 bin 119 olarak gerçekleşirken geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,5 geriledi. Toplam konut satışları gerilerken ipotekli satışlarda yaşanan artış ise dikkat çekti. Temmuzda ipotekli konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,7 yükselerek 23 bin 888’e çıktı. Ocak-temmuz döneminde ipotekli satışlar yüzde 30,9 artarak 166 bin 682 oldu. Buna karşılık ipotek dışındaki satışlar temmuzda yüzde 23,1, yılın ilk yedi ayında yüzde 11,7 azaldı. Ortaya çıkan tabloyu yorumlayan Emlak Uzmanı Emre Kulcanay ise “2026’nın konut piyasası verileri birlikte değerlendirildiğinde konut üreticisi açısından maliyet baskısının devam ettiğini görüyoruz” dedi.