Karabat’tan serbest fonlar için inceleme çağrısı: “Atı alan Üsküdar’ı geçti”
Karabat’ın açıklaması, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına ilişkin yeni düzenleme çalışmaları yürüttüğü bir dönemde geldi. SPK, 1 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Taslağı üzerindeki çalışmaların sürdüğünü, düzenlemenin henüz tamamlanmadığını ve yürürlük tarihinin belirlenmediğini duyurmuştu. Kurul, çalışmanın “piyasaların sağlıklı, şeffaf ve güvenilir bir yapıda işlemesi” amacıyla hazırlandığını bildirmişti.
Serbest fonların belirli şirketlerin hisselerinde yoğunlaşmasının piyasa fiyatları üzerindeki olası etkilerinin araştırılması gerektiğini belirten Karabat, “Fonlar belirli hisselerde yoğunlaşırsa, ilişkili yapılar arasında işlemler gerçekleşirse veya fiili dolaşımın önemli bölümü belirli fonlarda toplanırsa piyasa fiyatı ne kadar sağlıklı oluşur?” diye sordu.
Karabat’ın açıklamalarının tamamı şöyle:
“· SPK serbest fonlara yönelik kuralları sıkılaştırmaya hazırlanıyor. Peki, neden bu kadar geç? Bu fonlar birkaç yılda trilyonlarca liralık dev bir piyasaya dönüştü. Ve buradan servet edinen bir kesim meydana geldi.
· MKK verilerine göre serbest fonların portföy değeri: 2024 sonu: 2,23 trilyon TL, 2025 sonu: 4,99 trilyon TL, Temmuz 2026: 6,21 trilyon TL. Sadece 2025’te büyüme yaklaşık %124. Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye’deki toplam fon portföyü de yaklaşık 10,38 trilyon TL. Yani serbest fonların payı yaklaşık %60. Serbest fonlarda muazzam bir büyüme yaşandı.
· Yıllardır sorulması gereken soru şu: Fonlar belirli hisselerde yoğunlaşırsa, ilişkili yapılar arasında işlemler gerçekleşirse veya fiili dolaşımın önemli bölümü belirli fonlarda toplanırsa piyasa fiyatı ne kadar sağlıklı oluşur? Şimdi düzenlemelerin önemli bölümü bu risklere yöneliyor.
· Bir de işin para tarafına bakalım. 2025 boyunca serbest fonların aylık ortalama büyüklüğü yaklaşık 3,82 trilyon TL. Serbest fonlarda yıllık yönetim ücretlerinin fondan fona ciddi biçimde değiştiğini biliyoruz. Kabaca %1,5 ortalama yıllık yönetim ücreti varsayarsak, sadece 2025 için yaklaşık 57 milyar TL brüt yönetim ücreti potansiyeli ortaya çıkıyor. Bu tahmini hesap bile bir avuç kesime nasıl bir servet yaratıldığını gösteriyor.
· 2026’da pasta daha da büyüdü. MKK verilerine göre serbest fon büyüklüğü Ocak 2026’da 5,30 trilyon TL iken Temmuz sonunda 6,21 trilyon TL’ye ulaştı. Aynı %1,5 yıllık yönetim ücreti varsayımıyla 2026’nın ilk 7 ayı için kabaca 49 milyar TL daha hesaplanıyor. 2025 + 2026’nın ilk 7 ayı: Yaklaşık 106 milyar TL brüt yönetim ücreti potansiyeli. Bazı fonlardaki performans ücretleri bu hesabın dışında.
· Altını özellikle çizelim. 106 milyar TL, fon yönetimi etrafında oluşan ekonomik büyüklüğün son birkaç yılda ulaştığı boyutu göstermesi açısından önemli. Bazı portföy yönetim şirketlerinin önü açılarak bu kazanca ulaşmaları sağlandı. Elbette o fonlarda “kesin kazanacağını” bilenler de vardı. Bunların arasında kamuda görev yapanların da yer aldığı sektörde bilinen bir gerçek.
· Peki, uluslararası yatırımcılar neden rahatsız? MSCI, geçen aylarda Türkiye için çok önemli bir uyarıda bulundu ve fonların yapay biçimde yüksek seviyeye çıkarıldığını duyurdu. O halde soralım: Fonlar kimlerle bağlantılı? Fonlarla hangi siyasetçilerin ve kamu görevlilerinin bağlantıları var? Hisselerde gerçek fiili dolaşım ne kadar? Hangi kamu görevlileri fonlara milyonlarca lira yatırdı? Portföy şirketleri ile bağlantılı siyasetçiler ve bakanlar kimler?
· Kamu görevlileri, fonlar üzerinden kurulan vurgun sistemine itiraz etmediler. Çıkan sesleri bastırdılar. Ta ki yurt dışından uyarı gelene kadar. Hem fon yöneticileri hem de yatırımcılar, sermaye piyasaları üzerinden on milyarlarca liralık rant sağladılar. Tekrar rakamları hatırlayalım…
· Serbest fonlar 2024 sonundaki 2,23 trilyon TL’den Temmuz 2026’da 6,21 trilyon TL’ye ulaştı. Sadece 2025 ve 2026’nın ilk 7 ayı için yaptığımız kaba hesap, 100 milyar TL’yi aşan brüt yönetim ücreti potansiyeline işaret ediyor. Şimdi kurallar sıkılaştırılıyor. Ama atı alan Üsküdar’ı geçti.
· Bundan sonra yalnızca yeni kurallar koymak yetmez. Geçmiş dönemde fon-hisse ilişkileri, gerçek faydalanıcılar, yoğunlaşmalar, fiili dolaşım hesapları ve olağan dışı işlemler de incelenmeli.”
FONLARDA ON MİLYARLARCA LİRALIK RANT SAĞLANDI, HESAPLAR İNCELENMELİ
1) SPK serbest fonlara yönelik kuralları sıkılaştırmaya hazırlanıyor.
Peki, neden bu kadar geç?
Bu fonlar birkaç yılda trilyonlarca liralık dev bir piyasaya dönüştü.
Ve buradan servet edinen bir kesim meydana…
— Özgür KARABAT (@OzgurKarabat34) August 23, 2026