Dışarıda, içeride borç batağında
Geçen yılın aynı döneminde 485 milyar 293 milyon dolar seviyesinde bulunan borç stoku, yıllık bazda yüzde 11,1 artış kaydetti. Bu tutar, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve geldiği 2023 yılının aynı çeyreğinde 475,8 milyar dolar seviyesindeydi.
Kısa vadeli dış borçlar bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,5 artışla 170 milyar 700 milyon dolara, uzun vadeli dış borçlar ise yüzde 3,9 yükselişle 368 milyar 200 milyon dolara ulaştı.
Kamu ve özel sektör borçları artış kaydederken TCMB’nin borçlarında azalış izlendi. Kamu sektörü borcu bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,3 artarak 197 milyar 900 milyon dolar olurken özel sektörün borcu yüzde 4,2 artışla 318 milyar dolara çıktı.
Dış borç stokunun finansal araçlara göre dağılımında en büyük payı yüzde 46,2 ile krediler aldı. Kredileri yüzde 19,5 ile borç senetleri ve yüzde 17,2 ile mevduatlar izledi. Borcun yüzde 48,9’unu dolar, yüzde 28,8’ini avro, yüzde 12,2’sini TL oluşturdu.
TCMB, önceki gün kısa vadeli dış borçlardaki durumu da paylaşmış, orijinal vadesine bakılmaksızın 12 ay içinde ödenmesi gereken dış borçların toplam tutarı 239,5 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stoku Haziran ayı itibarıyla 170,7 milyar dolar olurken bu tutarın yüzde 65’ine denk gelen 82,6 milyar dolar ise özel sektörün yükümlülüğü.
YURTTAŞIN BORCU DA DAĞ
Borçluluk yurttaşı da ödeme krizine sürükledi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) yayımladığı haftalık bülten bireysel borçların ulaştığı düzeyi bir kez daha gözler önüne serdi. BDDK’ye göre bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 14 Ağustos itibarıyla 201 milyar 298 milyon lira artarak27 trilyon 683 milyar 273 milyon liraya yükseldi.
Tüketici kredilerinin tutarı, bir haftada 23 milyar 266 milyon lira arttı. Yurttaşın kullandığı tüketici kredilerinin toplam tutarı 3 trilyon 446 milyar 536 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 2 trilyon 583 milyar 229 milyon lirası ihtiyaç, 821 milyar 956 milyon lirası konut ve 41 milyar 352 milyon lirası taşıt kredilerinden oluştu.
Borçluluğa itilen yurttaşın sarıldığı kredi kartlarında da borç yükseldi.
Yurttaşın bireysel kredi kartı borçları bir haftada yüzde 2 artışla 3 trilyon 430 milyar 409 milyon lira düzeyinde gerçekleşti. Ödenemediği için bankaların takibine alınan borçların tutarı da aynı haftada 5 milyar 433 milyon lira arttı. Takipteki borç bakiyesi 833 milyar 304 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 621 milyar 551 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.