Ukrayna’dan İran’a, Yemen’den silahlanma yarışına: Dünya savaşının provaları

Ukrayna’dan İran’a, Yemen’den silahlanma yarışına: Dünya savaşının provaları

MOSKOVA DA VURULDU

Rus yetkililer, Ukrayna’nın Moskova bölgesine düzenlediği İHA saldırılarında da 5 kişinin hayatını kaybettiğini, 6 kişinin yaralandığını açıkladı. Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyev, en ağır hasarın Çehov ilçesi yakınlarındaki Novoselki sanayi bölgesinde meydana geldiğini belirtti. Solnışko köyünde ise İHA parçalarının bir eve ve bir araca isabet ettiği bildirildi. Volokolamsk, Klinskiy, Çehov ve Serebryano-Prudskiy bölgelerinde hava savunma sistemlerinin saldırıları püskürttüğü kaydedildi.

Ukrayna’nın saldırılarında Rusya’nın Leningrad bölgesindeki Krasnıy Bor yerleşiminde bulunan Wildberries şirketine ait lojistik merkezi de hedef alındı.

BATI’YI, ABD’Yİ SUÇLADILAR

Saldırıların ardından Rusya Dışişleri Bakanlığı, Batılı ülkeleri Ukrayna’ya destek vermekle suçladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, NATO ve Avrupa Birliği’nin “uluslararası terör faaliyetlerinin parçası haline geldiğini” öne sürdü.

Rusya ise buna karşılık Ukrayna’nın Karadeniz kıyısındaki limanlar ile askeri yük taşıdığı belirtilen gemilere yönelik füze ve İHA’larla saldırılar düzenlediğini duyurdu. Çornomorsk, Nikolayev ve Yujnıy limanlarında askeri yük sevkiyatı yapan gemilerin karadan yüksek hassasiyetli silahlar ve İHA vuruldukları ifade edildi.

Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi Rusya’nın Sumi bölgesine yaptığı saldırıda 2’si çocuk, 3 kişinin, Mıkolayiv bölgesine yönelik saldırıda da 1 kişinin öldüğünü, Odessa bölgesindeki saldırıda ise 2 kişinin yaralandığını bildirdi.

MÜZAKERELERE HAZIRIZ

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, TASS’a yaptığı açıklamada, Moskova’nın Ukrayna konusunda müzakere yoluyla çözüme açık olduğunu, ancak bunun Batı’nın “dürüst ve yapıcı” bir yaklaşım benimsemesine bağlı olduğunu söyledi.

***

ABD, ‘YARATICI’ FİKİR PEŞİNDE

ABD ile İran arasındaki savaş sürerken Washington yönetiminin Tahran üzerindeki baskıyı artırmak için izleyebileceği yol konusunda seçeneklerinin daraldığı belirtildi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) istihbarat biriminden üst düzey bir yetkilinin, askeri uzmanlara gönderdiği e-postada İran’a yönelik “yeni ve yaratıcı” baskı yöntemleri için fikir istemesi dikkat çekti.

CNN’in haberine göre CENTCOM istihbaratından bir subay, geçen çarşamba günü geniş bir askeri uzman grubuna gönderdiği mesajda, “İran’a baskı yapmak ve onu cezalandırmak için yeni ve yaratıcı yollar arıyoruz” ifadelerini kullandı.

Bir başka kaynak da CENTCOM’un İran’a karşı yürüttüğü stratejileri kapsamlı biçimde gözden geçirdiğini doğruladı.

CENTCOM Sözcüsü Timothy Hawkins ise söz konusu girişimin olağanüstü bir durum olmadığını savundu.

CENTCOM’dan gelen bu çağrı, Trump’ın hafta sonunda İran’a karşı yeni bir saldırı başlatma tehdidinden geri adım atmasının hemen öncesine denk geldi.

ABD’nin istihbarat kurumları da mevcut bombardımanların İran’ın müzakere pozisyonunu değiştirmeye yetmeyeceği değerlendirmesinde bulunuyor. CNN’in aktardığına göre hem Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) hem de Savunma İstihbarat Ajansı, mevcut hava saldırılarının Tahran’ı Washington’ın taleplerini kabul etmeye zorlamak açısından sınırlı kaldığı görüşünde.

YETERLİ OLMAYABİLİR

ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Keane’in geçen ay Kongre üyelerine yaptığı değerlendirmede, “Hava gücünün sınırları vardır ve tüm hedefleri vuramaz” dediği aktarıldı.

Savaşın en kritik başlıklarından biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının merkezine dönüşen Hürmüz, Körfez ülkelerini de doğrudan savaşın içine çekme riski taşıyor.

PEZEŞKİYAN VE ARAKÇI UYARISI

İran Meclisi Komisyon Başkan Yardımcısı Hüseyin Ali Hacıdeligani, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı hakkında gensoru hazırlığında olduklarını, gerekirse Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan hakkında da azil süreci başlatabileceklerini söyledi.

HUSİLER SUUDİLERİ VURDU

Yemen’deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan’ın Necran Havalimanı’nda kamikaze İHA ile “hassas bir hedefi” vurduklarını açıkladı.  Husilerin Sözcüsü Yahya Seri, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından Suudi Arabistan’daki Necran Havalimanı’na ilişkin açıklama yaptı.

Suudi Arabistan’ın güneyindeki Necran vilayetinde bulunan havalimanında “hassas bir hedefi” kamikaze İHA saldırısıyla hedef aldıklarını söyleyen Seri, saldırının Sada ve Hacce kentlerinin Suudi Arabistan İHA’ları tarafından ihlal edilmesi nedeniyle gerçekleştirildiğini savundu. Saldırının hedefe başarıyla ulaştığını iddia eden Husilerin Sözcüsü, “Suudi düşmana, hava sahamıza yönelik hiçbir ihlalin karşılıksız ve cezasız kalmayacağını vurguluyoruz.” ifadelerini kullandı.

Seri, hassas hedefin ne olduğuna ilişkin bilgi vermezken, saldırıya dair Suudi Arabistan’dan henüz açıklama yapılmadı.

***

DANİMARKA’DA ASKERLİK 11 AYA YÜKSELTİLDİ

Savaş bütçelerinin rekor kırdığı, silahlanmanın hızla arttığı Avrupa’da zorunluk askerlik yasaları da birer birer değişiyor, gençler savaşa hazırlanıyor. Son olarak Danimarka’da zorunlu askerlik süresi 4 aydan 11 aya yükseltildi.

Danimarka ordusunda yapılan yeni düzenleme kapsamında zorunlu askerlik süresi uzatıldı. Yeni sistemin ilk aşamasında, tamamı gönüllülerden oluşan bin 600 kişilik grup eğitimlerine başladı. Ülke tarihinde ilk kez kadınlar da 2025 yılından itibaren erkeklerle eşit şartlarda askerlik sistemine dahil edilmişti.

Yeni sistemde askerlerin 5 aylık temel eğitimin ardından 6 ay boyunca operasyonel görevlerde yer alacağı belirtildi. Askerlerin donanma, hava kuvvetleri ve kara kuvvetlerindeki 14 farklı eğitim merkezinde; insansız hava aracı operatörlüğü, radar asistanlığı ve devriye gibi çeşitli görevler üstleneceği aktarıldı. Danimarka ordusunun operasyonel kabiliyetini artırmayı hedefleyen yeni düzenlemeyle, her yıl asker sayısının 2033 yılına kadar 5 binden 7 bin 500’e çıkarılması planlanıyor.

BENZER HAZIRLIKLAR DİĞER ÜLKELERDE DE VAR

Almanya, 1 Ocak 2026 tarihinde Askerlik Hizmeti Modernizasyon Yasası’nı yürürlüğe koydu. Yasaya göre 18 yaşındaki erkeklerin zorunlu dijital değerlendirme anketlerini doldurmaları gerekiyor. Ayrıca, yurt dışında uzun süreli seyahat planlayan 17 ila 45 yaş arası erkekler için seyahat bildirim kuralları getirildi ancak tepkiler üzerine geri çekildi. Yedek Orduyu Güçlendirme Yasası, 2033’e kadar en az 200 bin kişilik bir yedek ordu kurulması amacıyla değiştirildi. Buna göre, yedek askerler kendileri ve işverenlerinin rızası olmadan askeri tatbikatlara çağrılabilecek. Temmuz 2027’den itibaren ise, görevlendirilebilir bir savunma gücü oluşturmak amacıyla 18 yaşını dolduran tüm genç erkekler için sağlık muayenesi zorunlu hale gelecek.

Letonya, daha 2023 yılında zorunlu askerlik hizmetini yeniden yürürlüğe koydu; 18 ila 27 yaş arası erkekler için 11 aylık bir hizmet süresi öngörülürken, aktif ve yedek personelden oluşan toplam 50 bin kişilik bir kuvvet hedefleniyor. Hırvatistan da, genç erkekler için iki ay süren zorunlu temel askerlik eğitimini yeniden uygulamaya koydu. Bu eğitim kapsamında askere alınanlara aylık tazminat ve istihdam güvenceleri sağlanıyor.

Avrupa’da Avusturya, Kıbrıs, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Yunanistan, Letonya, Litvanya ve İsveç’te de halihazırda zorunlu askerlik uygulaması bulunuyor.