4,5 milyar yıllık gizem çözüldü: Sistemimizden bir gezegen kovulmuş
Gökbilimciler, Güneş sistemimizin 4,5 milyar yıllık geçmişinde en az bir gezegeni kaybettiğini uzun süredir tahmin ediyordu. Johns Hopkins Üniversitesinden Matthew Clement ve ekibinin saygın gökbilim dergisi Icarus’ta yayımladığı yeni bir araştırma, bu gizemli geçmişe dair çok önemli kanıtlar ortaya koydu. Bilim insanlarına göre, Jüpiter ve Uranüs’ün uyduları, günümüze ulaşmalarını o dönem yok olan bu gizemli “beşinci dev gezegene” borçlu.
GEZEGENLERİN KAOTİK GÖÇ DÖNEMİ
Bulgular, Güneş sisteminin erken dönemlerinde, yani günümüzden 3 ila 4 milyar yıl önce, dev gezegenlerin Güneş’e ve birbirlerine bugünkünden çok daha yakın yörüngelerde bulunduğunu gösteriyor. Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün zamanla birbirlerinin yerçekimiyle etkileşime girerek bugünkü konumlarına doğru kaydı. Ancak bu yerçekimsel “itiş kakış”, gezegenlerin uyduları için ölümcül bir tehdit oluşturuyordu.
HAYATTA KALMA ŞANSI YÜZDE 1’Dİ
Space’ın aktardığı bilgiye göre; araştırmacıların gerçekleştirdiği bilgisayar simülasyonları, Jüpiter ve Uranüs’ün uydularının bu çalkantılı süreçten sağ çıkma şansının normal şartlarda son derece düşük olduğunu gösterdi. Yapılan testlerde; Jüpiter’in uyduları simülasyonların yalnızca yüzde 15’inde, Uranüs’ün uyduları ise sadece yüzde 9’unda hayatta kalabildi. İki sistemin birden aynı anda hasarsız kurtulma ihtimali ise yüzde 1 civarındaydı.
UYDULARIN HAYATINI KURTARAN “BEŞİNCİ DEV”
Uzmanlar, dış Güneş sisteminin erken dönemine ait 122 farklı senaryoyu binlerce kez canlandırdıklarında, hem Jüpiter hem de Uranüs’ün uydularının yok olmadan bugüne ulaşabildiği sadece iki başarılı model tespit etti. Bu başarılı senaryoların ortak noktası ise şaşırtıcıydı: Başlangıçta sistemde beşinci bir dev gezegenin bulunması.
Modellemeye göre, sistemin ilk bir milyar yılında Jüpiter’in göçü, onu bu şanssız buz deviyle karşı karşıya getirdi. Jüpiter’in muazzam kütlesinin yarattığı yerçekimsel itme, bu gizemli beşinci gezegeni Güneş sisteminin dışına fırlattı ve onu yıldızlararası uzayda tek başına sürüklenecek bir “kayıp dünyaya” dönüştürdü.
KOZMİK BİR FEDAKARLIK
Sistemden kovulan kayıp buz devinin varlığı, diğer dört dev gezegenin göç yollarını ve hızlarını tam kıvamında değiştirdi. Bu durum, gezegenlerin yerçekimsel savaş süresini kısaltarak Uranüs’ün diğer dev dünyalarla yıkıcı yakınlaşmalar yaşamasını engelledi.
BÜYÜK SARSINTI VE BUGÜNE KALAN MİRAS
Jüpiter, yaşanan bu büyük yakınlaşma sırasında uydularının yörüngesinde bazı sarsıntılar yaşasa da, uyduların birbirine çarpmasına ya da uzay boşluğuna savrulmasına neden olacak kadar büyük bir darbe almadı. Zamanla uydular yeniden dengeli yörüngelerine oturdu.
Bilim insanları, Güneş sisteminin bugünkü hassas dengesine tamamen tesadüfi ve çok düşük ihtimalli bir kozmik istikrarsızlık süreci sonunda ulaştığını belirtiyor. Bulgular, evrendeki düzenimizin arkasında, artık aramızda olmayan kayıp bir gezegenin dramatik hikayesi olduğunu kanıtlıyor.