Milyarlık yollar çöktü
Milyarlık yollar çöktü
Peş peşe yaşanan yoğun yağışlarla birlikte gelen sel felaketleri ve heyelanların ardından kentlerdeki eksik, hatalı inşa edilen ve denetimleri yeterince yapılmayan yollar çöküyor. Çökmelerin yaşandığı noktalarda can kayıpları da meydana geliyor. Son olarak Hatay, Tokat ve Erzincan başta olmak üzere pek çok kentte meydana gelen yol çökmelerini değerlendiren uzmanlar, uyarılarının dikkate alınmadığını söyledi ve ekledi: “Gerekli denetimler yapılmıyor.’’
‘PLANLARA ULAŞAMIYORUZ’
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Uluata, Hatay ve Tokat’taki yollarda sel felaketinden kaynaklı bir yapı bozulması meydana geldiğini söyledi. Uluata, şöyle konuştu: “Bilindiği gibi bölgede taşkın havza planlamaları yapılıyor ve bu planlamalar doğrultusunda oradaki su yapılarının kesitleri mühendislik hesaplarına göre yeniden belirleniyor. Ancak mevcut yapılar eski olduğu için sel yaşandığında yetersiz kalıyor. Bu çerçevede sel suları, doğal olarak yol dolgusuna zarar veriyor ve çökmeler yaşanıyor. Bunun temel sebebi; öncelikli olarak mühendisliğe ve tekniğe uyulmamasıdır. Tabii burada bir de hem maliyet unsuru hem de ‘bir an önce yapalım, bu hattı hemen trafiğe açalım’ şeklindeki aceleci talepler nedeniyle işlerin hızlıca geçiştirilmesi var. Bunu ülkenin her tarafında gözlemliyoruz. Bu da bu durumlara sebebiyet veriyor. Diğer yandan mevcut köprülerin yıkılması meselesine gelirsek; bunlar sel sürecinde oluşan birikintilerin köprüyü tıkaması ve ilerleyen süreçte daha büyük bir tahribata yol açmaması için kontrollü olarak yıkılıyor. Bizim bu konuyla dikkatimizi çeken kısım ‘planlamalar’. Köprülerin o kotta bulunmaması gerektiği, kamuya kapatılmış olan o planlarda zaten yazıyor. Aslında bilindiği kadarıyla Tarım Bakanlığı tarafından bir ‘Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planı’ hazırlanmıştı. ‘Bilindiği kadarıyla’ diyoruz çünkü ne yazık ki bu planların tam metinleri kamuoyuna ve bize kapatıldı, sadece sınırlı bilgi içeren ‘yönetici özetleri’ sunuldu. Oysa Tokat’taki riskler o gizlenen planlarda çoktan öngörülmüş olmalıydı. Madem bu planlar ellerinde vardı, neden hayati tehlike kapıya dayanana kadar öngörülen tedbirler devreye alınmadı? Karayollarıyla, köprülerle ilgili temel sorun, projeler doğru ve kitaba uygun tasarlansa bile, uygulama esnasında mühendislik bilgisine riayet edilmiyor.”
ALT ZEMİN KAYMIŞ
Uluata, Ordu’daki Fatsa-Aybastı Karayolu’ndaki yıkıma ilişkin de “Zemin ve alt zemin kayınca, otomatik olarak yol gövdesini de götürüyor. Buradan da şunu anlıyoruz, oradaki mühendislik projesinde heyelan riski göz ardı edilmiş ya da heyelana karşı alınacak tedbirler alınmamış. Bu çerçevede de o heyelanla beraber yol çökmüş” dedi.
Erzincan’daki Kemaliye-Başbağlar Karayolu’ndaki çökmeye ilişkin de Uluata, şu ifadeleri kullandı: “Dere kenarı yol tahkimatı, dere yataklarının akış hızı ve debisi nedeniyle yol kenarlarında oluşabilecek oyulmaları, stabilizasyon bozukluklarını ve taşkın hasarlarını önlemek amacıyla yapılan koruma yapılarıdır. Bu çalışmalar, genellikle doğal taş tahkimatı, betonarme duvarlar veya gabion sepetler kullanarak yolun güvenliğini sağlar. İşte Erzincan’daki sorun tam olarak bu tahkimat eksikliğinden kaynaklanıyor. Burada projeye uyulmadığını düşünüyorum. Burada taşkın debisi doğru hesaplansa da tasarlanan projeye sadık kalınmamasından kaynaklanan bir durum var.”
***
4 KENTTE 5 YOL HASARLI
Yaşanan sel felaketlerinin ardından Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) sorumluluğundaki yollarda can kayıplarıyla sonuçlanan çökmeler ve hasarlar meydana geldi.
Mayıs ayının başından itibaren çöken yollardan bazıları şöyle:
TOKAT – Almus Karayolu (Serince Mevkii): 8 Mayıs 2026’daki aşırı yağışlar ve sel nedeniyle bu devlet yolunda heyelan kaynaklı çökmeler ve zemin kaymaları meydana geldi. Yolun gövdesi zarar gördüğü için trafik tamamen durduruldu, KGM ekiplerince yan taraftan geçici acil servis yolu açılarak ulaşım sağlandı.
HATAY- Antakya-Samandağ Karayolu (Karaçay Köprüsü): 20 Mayıs 2026’da Köprünün ve yol gövdesinin bir bölümü yoğun yağış sebebiyle tamamen çöktü. KGM ve emniyet ekipleri trafiği bu noktada karşı şeritten çift yönlü olarak kontrollü sağladı.
HATAY- Defne-Samandağ Çevre Yolu: 20 Mayıs 2026 tarihinde ana arterdeki menfez/üst geçit yakınlarında meydana gelen çökme sonucu bir otomobil oluşan yarıktan dere yatağına düştü. Olay can kaybıyla sonuçlandı.
ERZİNCAN – Kemaliye Başbağlar Karayolu: Başbağlar, Aşağıumutlu ve Yukarıumutlu köylerine ulaşımı sağlayan bağlantı yolu, sel ve heyelan nedeniyle 4 Mayıs 2026’da ulaşıma kapandı. Güzergâhta yol gövdesinin çökmesi üzerine bölgeye sevk edilen ekipler güvenlik önlemi aldı.
ORDU- Fatsa-Aybastı Karayolu: 21-22 Mayıs 2026 tarihlerinde Karadeniz’deki yoğun yağışlar sonrası bu hattın Devük Sapağı mevkisinde heyelan meydana geldi. Karayolu gövdesi tamamen çöktü.
***
SEBEPLER ORTADA
Uluata, afetlerle yaşanan otoyol ve karayolu çökmelerinin temel sebeplerini şöyle sıraladı:
• Mühendislik bilimine, tekniğine ve projelerine tam olarak uyulmaması.
• Projelerin yapımı esnasında gerekli denetimlerin yapılmaması.
• Maliyet unsuru gözetilerek bazı imalatların eksik yapılması veya hiç yapılmaması.
• Aşırı yağışların yarattığı taşkın debilerinin projelerde hesaplanmasına rağmen uygulamada gereğinin yerine getirilmemesi.
