32 yıl önce gözaltına alınan Piro Ay’a ne oldu?

Cumartesi Anneleri 1104’üncü haftada: 32 yıl önce gözaltına alınan Piro Ay’a ne oldu?

Bu haftanın açıklamasında, 1994 yılında Derik’te askerler tarafından götürülen ve bir daha kendisinden haber alınamayan Piro Ay’ın akıbeti soruldu.

Askerî araçla götürülen Piro Ay’ın eşyalarının bulunduğu ancak kendisinden haber alınamadığı hatırlatılırken yargılama sürecinde cezasızlık politikasının devreye girdiği vurgulandı.

Kayıp yakınlarının okuduğu açıklama şu şekilde:

“1104. haftamızda, yargı süreçlerinin nasıl cezasızlık siyasetinin bir parçası haline getirildiğinin çarpıcı örneklerinden biri olan Piro Ay dosyasını kamuoyu ile paylaşıyoruz.

15 Mayıs 1994 sabahı, saat 08.00 sıralarında Derik ilçesine bağlı Kelektepe Mezrası’na biri zırhlı, olmak üzere toplam sekiz askeri araçla operasyon düzenlendi. Operasyona Bozok Köyü korucuları Hasan Polat ve Mahmut Polat ile sivil giyimli kişiler de eşlik etti. Dönemin Derik İlçe Jandarma Komutanı Musa Çitil de gelenler arasındaydı.

‘İKİ KİŞİ GÖZALTINA ALINDI’

Askerler, Piro Ay ve A.D. isimli köylüleri PKK’ye yiyecek verdikleri iddiasıyla gözaltına aldı. İkisi de askeri araca bindirilerek götürüldü. Araçta askerlerin ‘Ahmet Üsteğmenim’ diye seslendiği bir subay da bulunuyordu. A.D. yolda indirildi. Araç dağlık alana doğru ilerlemeye devam etti.

O sırada bölgede bulunan çobanlar, aracın gittiği yönden çığlık sesleri duydu. Yaklaşık bir saat sonra Piro Ay’ı götüren araç, seslerin geldiği bölgeden hızla geri döndü. Köyün içinden geçerek uzaklaştı.

‘BİR DAHA HABER ALINAMADI’

Askerler köyü terk ettikten sonra, Piro Ay’ı aramaya çıkan ailesi ve köylüler, aracın gittiği dağlık bölgede bir dere kenarında kan izleri, kırık coplar ve Piro Ay’ın üzerindeki pantolona benzeyen kot kumaş parçaları buldu. Piro Ay’dan ise bir daha haber alınamadı.

‘GÖZALTINA ALINDIĞI İNKAR EDİLDİ’

Baba Bedir Ay, vakit kaybetmeden Üçyol Karakolu’na, Derik İlçe Jandarma Komutanlığı’na, Derik Savcılığı’na, Mardin İl Jandarma Komutanlığı’na ve Mardin Emniyet Müdürlüğü’ne başvurdu. Ancak tüm girişimlere rağmen, duvar ustası ve 5 çocuk babası Piro Ay’ın gözaltına alındığı inkâr edildi.

Aradan 18 yıl geçtikten sonra, İHD Mardin Şubesi’nin çabalarıyla soruşturma başlatıldı. Mardin Cumhuriyet Başsavcılığı, 6 ayrı olayda 13 kişinin kaybedilmesi ve öldürülmesiyle ilgili iddianame hazırladı.

16 Temmuz 2012 tarihli iddianamede dönemin Derik İlçe Jandarma Komutanı Musa Çitil hakkında, görev yaptığı sürede ‘şüphe olsun olmasın sivil vatandaşları çeşitli yöntemlerle tamamen keyfi şekilde öldürdüğü anlaşılmıştır’ tespitine yer verildi. Piro Ay’ın da aralarında olduğu 13 sivilin öldürülmesi ve kaybedilmesinden sorumlu olduğu belirtildi. İddianamenin Piro Ay ile ilgili bölümünde, Musa Çitil’in sorumluluğu açık biçimde kayda geçirildi. 

İddianamenin kabulüyle birlikte, Musa Çitil hakkında dava açıldı. Piro Ay, bu davanın 7 numaralı maktulü olarak yer aldı.

‘CEZASIZLIK POLİTİKASI BİR KEZ DAHA DEVREYE GİRDİ’

Ancak yargılama sürecinde cezasızlık politikası bir kez daha devreye girdi. Sanık Musa Çitil, yargılama boyunca görevde kaldı. Üstelik terfi almaya devam etti. Hukuk tersyüz edildi. Dava beraat kararıyla sonuçlandı.

Anayasa Mahkemesi de AİHM içtihatlarını ve uluslararası insan hakları hukukunu görmezden gelerek başvuruyu oy birliğiyle kabul edilemez buldu. Üstelik dosyada etkin soruşturma ve kovuşturma yürütüldüğünü ileri sürdü.

Maddi gerçeği açığa çıkarmayan, failleri ve sorumluları tespit edip cezalandırmayan bir yargılama adil olamaz. Çünkü adalet, gerçeğin ortaya çıkarılması ve sorumluların hesap vermesiyle mümkündür.

Bilmeye hakkımız var:
Piro Ay’ı ailesinin ve tanıkların önünde gözaltına alarak askeri araçla götürenler kimdi?
Askerler tarafından götürülen Piro Ay’a ne oldu?
Olay tarihinde Derik İlçe Jandarma Komutanı olarak operasyonda bulunan Musa Çitil, bu operasyonun sonuçlarından sorumlu değilse kim sorumludur?

Kaç yıl geçerse geçsin, Piro Ay için, tüm kayıplarımız için adalet talep etmekten; devletin evrensel hukuk normlarına uygun hareket etmek zorunda olduğunu hatırlatmaktan vazgeçmeyeceğiz.”

Hakikati karartan yargı adalet sağlayamaz: Piro Ay’a ne oldu? #CumartesiAnneleri1104Hafta https://t.co/KlPQOP403d

— Cumartesi Anneleri (@CmrtesiAnneleri) May 23, 2026