SIPRI alarm verdi! Dünya ekonomisi savaşa hizalanıyor
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı “Küresel Askeri Harcamalar” raporuna göre dünya genelindeki askeri harcamalar 2025 yılında reel olarak yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı. SIPRI verileri, bunun üst üste 11’inci yıllık artış olduğunu ve kurum tarihindeki en yüksek seviyeyi oluşturduğunu ortaya koydu. Son on yılda küresel askeri harcamalardaki toplam artışın yüzde 41’e ulaştığı belirtilirken, dünya ekonomisinin yüzde 2,5’inin artık askeri bütçelere ayrıldığı ifade edildi.
SIPRI verilerine göre küresel savunma ve silahlanma artışının ana noktası Avrupa oldu. Avrupa’daki askeri harcamalar yüzde 14 yükselerek 864 milyar dolara çıktı. (Reuters)
AVRUPA’DA REKOR SİLAHLANMA
SIPRI raporuna göre küresel artışın ana noktası Avrupa oldu. Avrupa’daki askeri harcamalar yüzde 14 yükselerek 864 milyar dolara çıktı. Bu rakam, NATO Avrupa üyeleri açısından 1953’ten bu yana görülen en hızlı yıllık artış olarak kayda geçti. Almanya’nın askeri bütçesi yüzde 24 artışla 114 milyar dolara yükselirken, Berlin yönetimi savunma harcamalarını 2029’a kadar GSYH’nin yüzde 3,5’ine çıkarma sözü verdi. İspanya’nın askeri bütçesi yüzde 50 artışla 40,2 milyar dolara çıktı ve ülke 1994’ten bu yana ilk kez yüzde 2 NATO eşiğini geçti. Polonya ise savunmaya GSYH’sinin yüzde 4,5’ini ayırarak NATO içindeki en yüksek askeri yük oranına ulaştı. SIPRI analizinde Haziran 2025 NATO Zirvesi’nde ittifak üyeleri için belirlenen yüzde 5’lik yeni hedefin de silahlanma yarışını hızlandırdığı belirtildi. Kurum araştırmacıları, NATO’nun “savunma ve güvenlik bağlantılı” harcamalar için kullandığı muğlak tanımların ülkeleri zorlayıcı maliye yöntemlerine yönlendirebileceği uyarısında bulundu.
ABD, ÇİN VE RUSYA YARIŞI
Rapora göre dünyanın en büyük beş askeri harcama yapan ülkesi ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu beş ülke toplam küresel askeri harcamaların yüzde 58’ini oluşturdu. ABD’nin askeri harcamaları 2025’te yüzde 7,5 düşüşle 954 milyar dolara geriledi. Ancak SIPRI Program Direktörü Nan Tian, bu düşüşün geçici olduğunu ve Kongre’nin 2026 için 1 trilyon doların üzerinde yeni bütçeyi onayladığını açıkladı. Donald Trump’ın bütçe planının geçmesi halinde ABD savunma harcamalarının 2027’de 1,5 trilyon dolara çıkabileceği ifade edildi. Çin’in askeri harcamaları ise yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara yükseldi. SIPRI’ye göre bu, Pekin’in üst üste 31’inci yıllık artışı oldu. Tayvan’ın bütçesi yüzde 14 artışla 18,2 milyar dolara ulaşırken, Japonya’nın askeri bütçesi 62,2 milyar dolara çıktı.
Rapora göre dünyanın en büyük beş askeri harcama yapan ülkesi ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu beş ülke toplam küresel askeri harcamaların yüzde 58’ini oluşturdu. (Reuters)
RUSYA’DA GSYH’NİN YÜZDE 7.5’İ
SIPRI, Japonya’nın askeri yükünün 1958’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını belirtti. Rusya’nın askeri harcamaları yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara yükseldi. Bu rakam Rusya’nın GSYH’sinin yüzde 7,5’ine denk geliyor. Ukrayna ise 84,1 milyar dolarlık harcamayla dünyanın en yüksek askeri yüküne sahip ülkesi oldu. SIPRI verilerine göre Kiev yönetimi bütçesinin yüzde 63’ünü ve GSYH’sinin yüzde 40’ını doğrudan savaşa ayırdı.
NATO DÜNYA HARCAMASININ YARISINI AŞTI
SIPRI raporuna göre NATO üyelerinin toplam askeri harcamaları 2025 yılında 1 trilyon 581 milyar dolara ulaştı. Bu rakam küresel askeri harcamaların yüzde 55’ine denk geliyor. Kurum, bu büyüklüğün NATO’nun gerçek operasyonel kapasitesini tam olarak yansıtmayabileceği uyarısında bulundu. Raporda ayrıca Orta Doğu’nun yüzde 3,8 ile dünyanın en yüksek askeri yük oranına sahip bölgesi olduğu ifade edildi. İsrail’in askeri harcamalarının GSYH’ye oranı yüzde 7,8’e ulaşırken, Cezayir yüzde 8,8 ile dünyada ikinci sırada yer aldı. SIPRI verilerine göre küresel kişi başına askeri harcama ise 2025’te 352 dolara çıktı. Raporda, Avrupa’dan Asya-Pasifik’e kadar yayılan yeni askeri genişleme dalgasının Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük küresel silahlanma sürecine dönüştüğü belirtildi.
[email protected]
Kaynak: Web Özel