Hantavirüs salgını korkusu, kapanmada yoksulluk artar
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) açıklamasına göre MV Hondius adlı yolcu gemisiyle bağlantılı hantavirüs vakalarında 8 hastalık bildirildi, 5 vaka doğrulandı ve 3 kişi hayatını kaybetti. DSÖ, vaka sayısını 6 doğrulanmış ve 2 olası vaka olarak güncellerken, kamuya yönelik genel riskin düşük olduğunu bildirdi. İspanya’da Alicante kentinde enfeksiyon şüphesiyle bir kadının tedavi altına alınması ise olası yeni bir salgın ihtimalinin ekonomi, yaşam ve çalışanlar üzerindeki etkisini yeniden tartışmaya açtı. Uluslararası finans raporları, 2020’deki kapanmanın ardından toparlanmanın eşitsiz olduğunu vurguluyor. Hantavirüs’ün yayılması halinde gerçekleşebilecek olası bir kapanmanın en çok da yoksul kesimleri vuracağına vurgu yapılıyor.
Uluslararası finans kuruluşlarının analizlerinde, Hantavirüs’ün yayılması halinde gerçekleşebilecek olası bir kapanmanın en çok yoksul kesimleri vuracağına vurgu yapılıyor. (Shutterstock)
COVID-19’UN AĞIR FATURASI
Dünya Bankası verilerine göre COVID-19 salgını, küresel ekonomide son yüzyılın en büyük krizlerinden birini yarattı. Dünya ekonomisi 2020’de yüzde 3,3 küçülürken, yoksulluk ve gelir kaybı özellikle gelişmekte olan ülkelerde sert biçimde arttı. Verilere göre salgın, 2021 yılı itibariyle 150 milyon insanı aşırı yoksulluğa itti. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerinde 2020’de küresel iş gücü gelir kaybı 3,7 trilyon dolar olarak hesaplandı. UNCTAD verileri de aynı yıl küresel ticaretin yaklaşık 2,5 trilyon dolar, yani yüzde 9 civarında daraldığını ortaya koydu.
BÜYÜK DESTEK PAKETLERİ ÇIKMAYABİLİR
IMF’nin Nisan 2026 Dünya Ekonomik Görünümü raporuna göre küresel büyümenin 2026’da yüzde 3,1’e, 2027’de ise yüzde 3,2’ye gerilemesi bekleniyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının raporlarındaki ortak vurguya göre ABD ve İsrail’in Orta Doğu’daki savaşları, küresel ekonomi üzerinde yeni bir test yaratıyor. Enflasyonun ise bu yıl içinde yeniden yukarı yönlü baskı görebileceği ifade ediliyor. Aynı kuruluşların finansal izleme raporlarına göre küresel kamu borcu 2025’te GSYH’nin yüzde 94’üne yaklaşırken, 2029’da yüzde 100’e ulaşabilir. Uluslararası Finans Enstitüsü verilerine göre ise küresel borç 2026’nın ilk çeyreği sonunda 353 trilyon dolara yaklaştı. Bu tablo, yeni bir kapanma durumunda devletlerin 2020’deki gibi büyük destek paketleri açıklama kapasitesinin daha sınırlı olacağını gösteriyor.
Ekonomik veriler, olası yeni bir küresel salgın durumunda devletlerin 2020’deki gibi büyük destek paketleri açıklama kapasitesinin daha sınırlı olacağını gösteriyor. (Shutterstock)
SAVAŞ VE SİLAHLANMA BASKISI
SIPRI’nin 2026’da yayımladığı rapora göre dünya askeri harcamaları 2025’te 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, üst üste 11’inci yıllık artış ve SIPRI’nin kaydettiği en yüksek seviye oldu. Avrupa’da askeri harcamalar da yüzde 14 artarak 864 milyar dolara, Asya ve Okyanusya’da ise yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara çıktı. NATO üyelerinin toplam askeri harcaması 1 trilyon 581 milyar dolar ile dünya toplamının yüzde 55’ine ulaştı. Rapora göre Hürmüz Boğazı krizi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Orta Doğu’daki enerji şokları ve artan savunma bütçeleri yeni bir salgında kapanmanın maliyetini daha da ağırlaştırabilir. Petrol, doğal gaz, lojistik ve gıda fiyatlarında eş zamanlı artış yaşanması halinde kapanmanın yalnızca sağlık değil, enerji ve borç krizi olarak da derinleşebileceği değerlendiriliyor.
EN BÜYÜK RİSK YOKSULLUK
COVID-19 dönemindeki veriler temel alındığında yeni bir küresel kapanma; küresel GSH’de trilyonlarca dolarlık kayıp, ticarette yeniden büyük daralma ve gelişmekte olan ülkelerde yeni yoksulluk dalgaları anlamına geliyor. Uluslararası finans verileri, 2020’deki kapanmanın ardından toparlanmanın eşitsiz olduğunu ve yoksul ülkelerin gelir kayıplarını çok daha geç telafi ettiğini ortaya koyuyor.
[email protected]
Kaynak: Web Özel