Enflasyon yeniden ısındı, savaşın gölgesi etiketlere yansıyor
Türkiye’de milyonlarca kiracı, emekli, memur ve sabit gelirli için mayıs ayının ekonomik tablosu, Nisan 2026 enflasyon verileriyle yeniden şekillendi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre TÜFE nisanda aylık yüzde 4,18 artarken, yıllık enflasyon yüzde 32,37’ye yükseldi. Son oranlarla birlikte mayıs ayında sözleşmesi yenilenecek konut ve iş yerlerinde uygulanabilecek yasal kira artış tavanı da yüzde 32,43 oldu. TÜİK’in açıkladığı tabloda gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 34,55, ulaştırmada yüzde 35,06, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 46,60 olarak gerçekleşirken, giyim ve ayakkabı grubunda aylık artış yüzde 8,94 olarak kayda geçti.
Savaş kaynaklı baskı en belirgin biçimde enerji, akaryakıt, buğday, ayçiçek yağı, yem, gübre ve navlun maliyetlerinde hissedildi.
ARADAKİ FARK 23 PUAN
Son enflasyon verisinin bir diğer önemli başlığı ise resmi veri ile bağımsız araştırma gruplarının hesaplamaları arasındaki farkın sürmesi. Enflasyon Araştırma Grubu’na göre E-TÜFE Nisan 2026’da aylık yüzde 5,07 artarken, yıllık enflasyon yüzde 55,38 olarak gerçekleşti. Böylece TÜİK’in yıllık yüzde 32,37’lik verisi ile ENAG’ın yüzde 55,38’lik hesabı arasında 23 puanı aşan bir fark oluştu. Analistler ise son tablonun en geniş etkisinin temmuz ayında yapılacak memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklisi zamlarında görüleceğine dikkat çekiyor.
SAVAŞ ETKİSİ
Uzmanlar ise Türkiye’deki enflasyon görünümünün yalnızca Nisan 2026 verisiyle sınırlı olmadığının da altını çizmeye devam ediyorlar. Nitekim son yıllara yayılan tabloya bakıldığında, fiyat artışlarının önce kur ve maliyet baskısıyla, ardından Rusya-Ukrayna savaşı sonrası enerji, gıda, gübre ve navlun kanalıyla hızlandığı görülüyor. TÜİK verilerine göre Türkiye’de yıllık enflasyon 2021 sonunda yüzde 36,08 seviyesinde ölçümlenirken, Rusya-Ukrayna savaşının başladığı 2022’de enerji ve emtia fiyatlarındaki küresel artışın da etkisiyle yıllık TÜFE yüzde 64,27’ye çıktı. 2023 sonunda yıllık enflasyon yüzde 64,77 olarak kaydedilirken, 2024 sonunda oran yüzde 44,38’e, 2025 sonunda ise yüzde 30,89’a geriledi. 2026’nın ilk dört ayında Orta Doğu’daki savaşın enerji, emtia ve taşımacılık maliyetleri üzerindeki etkisiyle fiyat artışları yeniden dikkat çekici bir ivme kazandı.
ARTIŞ BASKISI SÜRECEK
Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran, enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesine ilişkin, “Mevcut tablo ekonomi yönetimi açısından yeni bir sınav anlamına geliyor. Yıllık enflasyonun yüzde 32,37’ye yükselmesi, özellikle hizmet fiyatları, kira, gıda ve enerji kalemlerinde katılığın sürdüğünü gösteriyor. Para politikasındaki sıkı duruşun fiyat davranışlarına ne ölçüde yansıdığı, önümüzdeki aylarda daha fazla tartışılacak. Nisan verisi, enflasyonun yalnızca talep koşullarıyla açıklanamayacak kadar geniş tabanlı bir baskıya sahip olduğunu da ortaya koyuyor” dedi.
FİYATLAMA BOZULUYOR
İktisat Uzmanı Ekonomist Barlas Yurtsever, resmi enflasyon ile bağımsız ölçümler arasındaki farka değinirken, “Aradaki fark sürdükçe enflasyon beklentilerinin yönetilmesi daha zor hale gelecek. Beklenti bozulduğunda, fiyatlama davranışı da değişiyor; satıcı gelecekteki maliyeti bugünden fiyata ekliyor, kiralayan gelecek kaybı bugünkü sözleşmeye yansıtmak istiyor, çalışan alım gücünü korumak için daha yüksek zam talep ediyor. Böylece enflasyon yalnızca açıklanan bir oran olmaktan çıkıyor” diye konuştu.
MAAŞ ZAMMI İÇİN KRİTİK
Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik de yüzde 32,43’lük kira tavanı, yüzde 32,37’lik yıllık TÜFE, yüzde 14,64’lük dört aylık birikimli enflasyon ve ENAG’ın yüzde 55,38’lik yıllık hesabına ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: “Fiyatların halihazırda güçlü arttığı açıkça görülüyor. Temmuzda emekli ve memur maaşlarına yapılacak artış, yılın ikinci yarısı için kritik olacak. Ancak asıl belirleyici olan, gelirlerin ne kadar arttığından çok, kira, gıda, ulaşım ve enerji fiyatlarının aynı dönemde hangi hızla ilerleyeceği.”
Gıda fiyatları ve yeme-içme sektöründeki fiyat artışları sürüyor.
O isimler nasıl yorumladı?
“SERT BİR TABLO OLUŞTU”
Öte yandan nisan ayı enflasyon verisini sosyal medya hesaplarından değerlendiren ekonomistler, artış eğrisinin yeniden güçlenebileceğine dikkat çekti. Ortak yorumlarda, piyasanın daha sınırlı bir yükseliş beklentisine karşın sert bir tabloyla karşılaşıldığı vurgulandı. İktisatçı Mahfi Eğilmez, nisanda yüzde 4,18’lik artışın ardından 12 aylık enflasyonun yüzde 32,37’ye yükseldiğini belirterek, Türkiye’nin yüzde 30 bandını gördükten sonra yeniden artış yaşayan ülkeler arasına girdiğine işaret etti. Murat Sağman ise TÜİK verisinin yüzde 3,2 civarındaki beklentinin üzerinde geldiğini, enflasyon cephesinde olumsuz görünümün sürdüğünü vurguladı. Sağman, aynı değerlendirmede ENAG’ın nisan için aylık yüzde 5,07, yıllık yüzde 55,38’lik enflasyon açıkladığını, İTO verilerine göre İstanbul’da perakende fiyatlarının nisanda aylık yüzde 3,74, yıllık yüzde 36,83 arttığını hatırlattı.
Kaynak: Web Özel