Son 1 yılın verilerine dikkat! Akdeniz’de yine yangın mevsimi mi?

Avrupa Birliği’nin Copernicus Acil Durum Yönetim Servisi (Copernicus EMS) tarafından hazırlanan rapor, 2025 yılının Avrupa’da modern tarihin en yıkıcı orman yangını sezonu olduğunu ortaya koydu. Rapora göre yıl boyunca Avrupa sınırları içinde 1 milyon hektardan fazla alan yanarak yok oldu; bu miktar yaklaşık Kıbrıs Adası’nın yüzölçümüne eşdeğer. Copernicus verileri, yangınların özellikle Akdeniz havzasında yoğunlaştığını gösteriyor. İspanya, Portekiz, Yunanistan ve Türkiye başta olmak üzere birçok ülkede yaz ayları boyunca eş zamanlı büyük ölçekli yangınlar meydana geldi. Uzun süreli sıcak hava dalgaları, olağanüstü kuraklık ve düşük nem koşulları, yangınların hızla yayılmasında temel etkenler olarak öne çıktı.

Portekiz, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Türkiye başta olmak üzere Akdeniz’de birçok orman tehlike altında. (Fotoğraf: Shutterstock)

ALEVLER BİR ANDA BÜYÜDÜ

Raporda, 2025 sezonunun yalnızca yangın sayısı açısından değil, aynı zamanda yangınların yoğunluğu ve yayılma hızı bakımından da önceki yıllardan belirgin şekilde ayrıştığı vurgulandı. Bazı bölgelerde alevlerin saatler içinde yerleşim alanlarına ulaştığı ve müdahale ekiplerinin aynı anda çok sayıda kritik noktaya yönlendirilmek zorunda kaldığı belirtildi. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), bu ölçekteki yangınların yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve altyapısal kayıplar da oluşturduğunu açıkladı. Özellikle tarım alanları, orman ekosistemleri ve kırsal yerleşimlerin ciddi şekilde etkilendiği ifade edildi.

DAHA ERKEN BAŞLIYOR

Copernicus EMS yetkilileri, 2025 yangın sezonunu “iklim değişikliğinin Avrupa üzerindeki etkilerinin belirgin şekilde hızlandığı bir yıl” olarak tanımladı. İklim bilimcilere göre yangın sezonları artık daha erken başlıyor, daha uzun sürüyor ve daha yüksek şiddette gerçekleşiyor. Raporda ayrıca, uydu tabanlı erken uyarı sistemlerinin afet yönetiminde kritik rol oynadığı, ancak artan risk karşısında mevcut müdahale kapasitesinin zorlandığı vurgulandı. İklim bilimciler, 2025 sezonunun Avrupa için bir uyarı niteliğinde olduğunu ve benzer ya da daha şiddetli yangın olaylarının ilerleyen yıllarda daha yüksek olasılıkla görülebileceğini ifade etti.

EGE VE AKDENİZ

Türkiye özelinde Copernicus ve Avrupa Orman Yangın Bilgi Sistemi (EFFIS) verileri, 2025 yazında özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yangın riskinin yüksek seyrettiğini ortaya koydu. İklim bilimciler, Muğla, Antalya ve İzmir çevresindeki orman ekosistemlerinin sıcak hava dalgaları ve düşük nem nedeniyle hassas bir eşikte olduğunu belirtirken, Türkiye’nin yangınla mücadele kapasitesinin son yıllarda güçlendirilmesine rağmen aşırı hava olaylarının müdahale hızını zorlayabileceğine dikkat çekiyor. Ayrıca iklim modelleri, 2026 yazında da benzer koşulların devam etmesi halinde Türkiye’nin güney ve batı kıyılarında yüksek yangın riskinin daha erken oluşabileceğini öngörüyor.

İklim bilimciler, Muğla, Antalya ve İzmir çevresindeki orman ekosistemlerini işaret ediyor.

2026 YAZI İÇİN ALARM

Copernicus uzun dönem tahminleri ve iklim modellerine göre 2026 yazında Avrupa’nın yeniden ortalamanın üzerinde sıcaklık ve kuraklık koşullarıyla karşı karşıya kalması bekleniyor. Özellikle Akdeniz havzasında yüksek yangın riski dönemlerinin daha erken başlayabileceği ve daha uzun sürebileceği öngörülüyor. İklim bilimciler, 2025’teki aşırı sezonun ardından 2026’da riskin ortadan kalkmadığını; düşük toprak nemi ve devam eden sıcaklık anomalilerinin yeni büyük yangın olaylarını tetikleyebileceğini belirtiyor. Copernicus EMS, yangınların artık “istisnai olaylar değil, değişen iklim koşullarının yapısal bir sonucu” haline geldiğini vurguluyor. Bu durumun, hem erken uyarı sistemlerinin hem de yangın yönetim kapasitesinin 2026’da daha kritik hale gelmesine yol açacağı ifade ediliyor.

[email protected]

Kaynak: Web Özel