Trump’tan Hürmüz açıklaması: İran bize şantaj yapamaz
İran, ABD’nin anlaşmaları ihlal etmesi ve deniz korsanlığını sürdürmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığını açıkladı.
Beyaz Saray’da psikedelik tedavi ilaçlarının kullanımına yönelik başkanlık kararnamesini imzaladığı sırada ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın dün açılan Hürmüz Boğazı’nı yeniden yeniden kapatmasıyla ilgili açıklamalarda bulundu.
İran ile temasların sürdüğünü ve sürecin olumlu ilerlediğini ifade eden Trump, “Kimse onlarla başa çıkamamıştı, biz bunu yaptık. Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, liderleri yok. Hiçbir şeyleri yok. Bu aslında bir rejim değişikliği, zorla rejim değişikliği diyorsunuz” diye konuştu.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapatma isteğine işaret eden Trump, “Biliyorsunuz, yıllardır yaptıkları gibi boğazı yeniden kapatmak istediler. Ancak İran bize şantaj yapamaz” ifadesini kullandı.
Hürmüz Boğazı üzerinden Texas ve Louisiana eyaletlerine çok sayıda geminin ulaştığını öne süren Trump, “Gayet iyi gidiyor, ama gerçekten de çok iyi gidiyor ve göreceğiz. Günün sonuna kadar bazı bilgilerimiz olacak. Onlarla konuşuyoruz, sert bir tavır sergiliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NA İLERLEYEN GEMİLER U DÖNÜŞÜ YAPTI
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Hürmüz Boğazı’ndaki durum ve ABD ile müzakere ve ateşkes sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, ABD’nin deniz ablukası gibi yollarla gemilerin geçişini engellemesinin “ateşkes ihlali” kabul edileceğini, İran’ın da Hürmüz Boğazı’nın “şartlı ve sınırlı” açılmasını engelleyeceğini bildirdi.
Uluslararası medyada yer alan haberlere göre, İran’ın telsiz haberleşme sistemi üzerinden gemilere yaptığı bildirimde “ABD’nin müzakerelerde taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapalı ilan ettiği, hiçbir tip veya uyrukta geminin Boğaz’dan geçişine izin verilmeyeceği” bilgisine yer verildi.
Anlık gemi takip şirketi MarineTraffic verilerine göre, geçişlere ilişkin belirsizliğin sürdüğü Hürmüz Boğazı yönünde ilerleyen bazı gemiler U dönüşü yapıyor.
Bugün Katar’ın Doha’daki limanından yüklü halde Hürmüz Boğazı’na doğru giden Al Ghashamiya, Lebrethah ve Fuwairit sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerlerinin geri döndüğü görülüyor.
Ayrıca, varış noktası Çin olarak görülen Hong Kong bayraklı kuru yük gemisi Sun Profit ve Fransız nakliye şirketleri CMA CGM’ye ait 3 konteyner gemisinin de rotalarını geri çeviren gemiler arasında olduğu gözlendi.
İSRAİL LÜBNAN’DA GEÇİCİ ATEŞKESİ İHLAL ETTİ
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Lübnan’ın güneyinde sabah saatlerinde 401. Zırhlı Tugay Birliklerine birkaç Hizbullah mensubunun yaklaştığı öne sürüldü.
Açıklamada, Hizbullah mensuplarının hedef alındığı iddia edilerek Lübnan’ın güneyine hava saldırısı gerçekleştirildiği aktarıldı.
Lübnan’ın güneyindeki bir başka bölgede ise bazı Hizbullah mensuplarının bir tünele girdiğinin tespit edildiği ileri sürülerek hava saldırısı düzenlendiği belirtildi.
İsrail ile Lübnan arasında 10 gün süreyle geçerli olacak geçici ateşkes, Lübnan yerel saatiyle perşembeyi cumaya bağlayan gece 00.00 itibarıyla yürürlüğe girmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, tarafların 10 günlük ateşkes konusunda mutabakata vardığını açıklamıştı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise söz konusu ateşkesi kabul ettiklerini, Lübnan’ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini söylemişti.
İRAN: ABLUKA ATEŞKES İHLALİ OLARAK DEĞERLENDİRİLECEK
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, ABD ile yürütülen müzakereler, ateşkes süreci ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin son duruma dair yazılı açıklama yayımladı. Açıklamada, ABD’nin savaşın 10’uncu gününden itibaren ateşkes ve müzakere talebinde bulunduğu, savaşın 40’ıncı gününde ise İran’ın 10 maddelik planının müzakere çerçevesi olarak kabul edilmesi üzerine Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da görüşmelere başlandığı belirtildi. Müzakerelerin 21 saat kesintisiz sürdüğü ancak ABD tarafının süreç içinde yeni ve “aşırı talepler” ileri sürdüğü ifade edilen açıklamada, “İran heyeti, halkın taleplerini kararlılıkla savunmuş, hiçbir şekilde geri adım atılmayacağı karşı tarafa açıkça gösterilmiştir. Bu nedenle görüşmeler somut bir sonuç olmadan sona ermiş, müzakerelerin devamı ise daha sonraki bir zamana bırakılmıştır” denildi.
“Geri adım atılmayacak”
Son günlerde Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’in Tahran ziyaretiyle birlikte ABD tarafından yeni önerilerin iletildiği aktarılan açıklamada, “İran, bu önerileri değerlendirmekte ve henüz bir yanıt vermemiştir. Halkın desteği, sarsılmaz irade ve sahadaki askeri güçten aldığı destekle siyasi mücadele sürecine giren müzakere heyeti, bu savaşta elde edilen kazanımları pekiştirmek amacıyla hiçbir şekilde taviz vermeyecek, geri adım atmayacak, İran milletinin çıkarlarını ve bağımsızlık ile onur uğruna dökülen kanları kararlılıkla savunacaktır” ifadeleri kullanıldı.
Ateşkes ve Hürmüz Boğazı vurgusu
Açıklamada, geçici ateşkesin ön şartlarından birinin tüm cephelerde, özellikle Lübnan’da ateşin durdurulması olduğu belirtilerek, “Ancak Siyonist rejim, Lübnan ve Hizbullah’a yönelik saldırılarla ateşkesi başından itibaren ihlal etmiştir. İran’ın ısrarı sonucu söz konusu rejim Lübnan’da ateşkesi kabul etmek zorunda kalmış ve düşmanın tüm cephelerde ateşkese uyması şartıyla Hürmüz Boğazı’nın ateşkes süresince geçici olarak yalnızca ticari gemilere açılması, askeri gemiler ile düşman ülkelere ait sivil gemilerin geçişine izin verilmemesi, ayrıca geçişlerin Silahlı Kuvvetlerin kontrolü ve izniyle, İran’ın belirlediği güzergahlardan yapılması kararlaştırılmıştır” ifadelerine yer verildi.
“Abluka ateşkes ihlali sayılacak”
Açıklamada, ABD’nin bölgedeki askeri üslerinin büyük ölçüde Hürmüz üzerinden desteklendiği savunularak, “Bu durum İran ve bölge güvenliği açısından tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle İran, savaş tamamen sona erene ve kalıcı barış sağlanana kadar boğazdaki geçişleri denetlemeye kararlıdır. Bu kapsamda gemilerden detaylı bilgi alınacak, belirlenen kurallar çerçevesinde geçiş izni verilecek, güvenlik, emniyet ve çevre koruma hizmetleri karşılığında ücret tahsil edilecek ve geçişler yalnızca belirlenen güzergahlardan yapılacaktır. Ayrıca düşman, gemi trafiğini aksatma ve deniz ablukası gibi yöntemler uygulamaya devam ettiği sürece, İran bunu ateşkes ihlali olarak değerlendirecek ve Hürmüz Boğazı’nın şartlı ve sınırlı şekilde açılmasını engelleyecektir” denildi.
“SAVAŞ YENİDEN BAŞLAYABİLİR”
ABD-İran arasındaki ateşkes sonlanmadan taraflar arasındaki müzakerelerin bir sonraki turunun ne zaman gerçekleşeceği hala gizemini koruyor. Öte yandan, ABD merkezli haber sitesi Axios, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu sabah Beyaz Saray’daki durum odasında Hürmüz Boğazı çevresindeki krizi ve İran ile müzakereleri görüşmek üzere toplantı düzenlediğini öne sürdü. İki ABD’li yetkiliye dayandırılan haberde üst düzey bir ABD’li yetkilinin, müzakerelerde kısa süre içinde bir ilerleme sağlanmazsa savaşın gelecek günlerde yeniden başlayabileceğini söylediği öne sürüldü.
Toplantıya katılan isimler
Yetkilinin açıklamasına göre Beyaz Saray’daki toplantıya ABD-İran müzakerelerinin bir sonraki turuna katılması beklenen ABD Başkan Yardımcısı James David Vance de katıldı. Toplantıda ayrıca ABD Dışişleri Bakanı Macro Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hazine Bakanı Scott Bessent, Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles, Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe ve ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in de yer aldığı kaydedildi. Toplantıya ilişkin Beyaz Saray’dan herhangi bir açıklama yapılmadı.
“İran’ın Hürmüz’ü yeniden kapatmasının sebebi uranyum”
Ayrıca müzakerelere yakın ABD’li kaynaklar, Hürmüz Boğazı’ndaki son gelişmelere ilişkin açıklamada bulundu. Kaynaklar, İran’ın ABD ile yürürlükteki ateşkes sona erene kadar boğazı açık tutma kararından geri adım atmasının, tarafların İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve stokları konusunda uzlaşamamasından kaynaklandığını belirtti.
Trump yaptığı son açıklamada, “Boğazı tekrar kapatmak istediler, biliyorsunuz, yıllardır yaptıkları gibi. İran, ABD’ye şantaj yapamaz. Aslında artık birçok gemi Texas’a geliyor. Louisiana’ya gemiler geliyor. Buna alıştılar ve belki de bunu yapmaya devam ederler. Oldukça iyi sonuç verdi” demişti.
Görüşmelerin çok iyi gittiğini vurgulayan Trump, “Göreceğiz. Günün sonunda bazı bilgilerimiz olacak. Onlarla konuşuyoruz ve sert bir duruş sergiliyoruz. Çok insan öldürdüler” ifadelerini kullanmıştı.
“ABD’nin uyguladığı deniz ablukası kalkana kadar Hürmüz Boğazı kapalı kalacak”
İran devlet televizyonu, Devrim Muhafızları Ordusu’nun açıklamasına dayandırdığı uyarıda, Basra Körfezi ve Umman Denizi’nde demirli bulunan gemilerin hiçbirinin yerinden ayrılmaması gerektiğini bildirdi.
İran’ın Devrim Muhafızları Ordusu koordinasyonunda dün bazı gemilerin geçişine izin verdiği aktarılan açıklamada, ABD’nin İran gemileri ve limanlarına deniz ablukası uyguladığı, bu nedenle “ateşkesi ihlal ettiği” savunuldu.
Açıklamada, ABD’nin ablukayı kaldırmadığı, bu nedenle İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutacağı belirtilerek, “Bu nedenle, hiçbir geminin Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki demirlediği yerinden hareket etmemesi gerektiği, Hürmüz Boğazı’na yaklaşmasının düşmanla işbirliği olarak kabul edileceği ve ihlal eden geminin hedef alınacağı konusunda uyarıyoruz.” ifadelerine yer verildi.
İran Meclis Başkanı Kalibaf’tan “Hürmüz Boğazı’ndan biz geçemiyorsak başkası da geçemez” açıklaması
İran devlet televizyonuna göre Kalibaf, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin konuştu. Kalibaf, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda İran’a karşı ablukayı devam ettirdiğini hatırlatarak, “Bugün Boğaz’da (Hürmüz) trafik varsa bunun nedeni boğazın bizim kontrolümüzde olmasıdır.” dedi.
ABD’nin son günlerde ilan ettiği ablukayı “düşüncesizce” bir karar olarak nitelendiren Kalibaf, “Biz Hürmüz Boğazı’ndan geçemiyorsak başkalarının geçmesinin imkanı yoktur.” ifadesini kullandı. Kalibaf, “Amerika ablukayı kaldırmazsa Hürmüz Boğazı’ndaki trafik kesinlikle kısıtlanacak.” diye konuştu.
Pakistan’da ABD ile yürütülen görüşmelerde Hürmüz Boğazı konusunda yaşadıkları bir konuşmayı da anlatan Kalibaf, “İslamabad’daki ABD heyetine dedim ki, ‘Mayın gemileriniz bulunduğu yerden biraz daha ilerlerse kesinlikle ateş edeceğiz.’ Geri dönme emrini vermek için 15 dakika istediler ve (emir) verdiler.” ifadelerini kullandı.