Hollanda Dışişleri Bakanı Türkiye’yi ziyaret ederken AB ilişkileri gündemde
Dışişleri Bakanlığı kaynakları Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Fidan’ın görüşmelerde, özellikle Türkiye’de yapılması planlanan “Wittenburg Konferansı”nın 11. toplantısı çerçevesinde, iki ülke arasındaki çok boyutlu ilişkilerin geliştirilmesinin önemini vurgulamasının beklendiğini söyledi.
Konferanslar 2008 yılında Hollanda Wassenaar’daki aynı adı taşıyan kalede açıldı. 2014 ve 2018 yılları arasında, iki ülke ilişkilerinin bir dizi sorun nedeniyle, özellikle de Hollanda’nın Türk anayasa referandumuna yönelik diplomatik krize yol açan kampanyaya karşı çıkması nedeniyle kötüleşmesi üzerine bu anlaşmalar rafa kaldırılmıştı. Taraflar 2019 yılında ilişkilere yeniden başladı.
Yine de iki ülke arasında sorunlar devam ederken, Ankara iki ay önce göreve gelen yeni Hollanda hükümetiyle bu sorunların üstesinden gelmeyi umuyor. Bunlardan biri terör zanlısının iadesi. Bu ayın başında Hollandalı mevkidaşı David van Weel’i ağırlayan Adalet Bakanı Akın Gürlek, toplantıda konuya dikkat çekti. Adalet Bakanlığı tarafından açıklanan toplantı tutanaklarına göre Gürlek, o dönemde 217 Gülenci Terör Grubu (FETÖ) ve 8 PKK’lının Hollanda’dan iadesini hâlâ beklediklerini belirtmişti. Türkiye’de yaygın sızmasıyla bilinen FETÖ, 2013 ve 2016 yıllarında üç kez hükümeti devirmeye çalıştı. Bu girişimlerin ardından şebekeleri ortaya çıkınca terör örgütünün üyeleri yurt dışına, çoğunlukla da Avrupa’ya kaçtı. Buldukları “güvenli limanlar” arasında Almanya ve Hollanda da vardı. Avrupa ülkeleri, kendilerini sözde zararsız görünen “Hizmet (veya Gülen) Hareketi”nin üyesi olarak gösteren FETÖ üyelerine hızla sığınma hakkı verdi. Gürlek, Hollanda’nın FETÖ ve PKK mensuplarına sığınma ve oturma izni vermemesini, verilmiş olan izinlerin gözden geçirilmesini de talep etti.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Fidan’ın ikili ticaret hacmini 20 milyar dolara çıkarmak için çalışmaların sürdürülmesini de görüşeceğini söyledi. 2025 yılında ticaret hacmi 13,3 milyar dolardı. 2025 yılında 33 milyar dolara ulaşan Türkiye’ye doğrudan yatırımı olan ülkeler arasında Hollanda ilk sırada yer alıyor. Türkiye’nin Hollanda’ya yaptığı doğrudan yatırım ise 21 milyar doları aştı. İki ülkede son toplantısını Ocak 2025’te İstanbul’da gerçekleştiren Karma Ekonomi ve Ticaret Komitesi (JETCO) bulunuyor.
Kaynaklar, Fidan’ın ayrıca Avrupa Birliği’nin Türkiye-AB ilişkilerinde stratejik bir bakış açısına sahip olması gerektiğini vurgulamasının beklendiğini ve bu bağlamda Türkiye’nin gümrük birliğinin güncellenmesi ve vize serbestisi getirilmesi gibi konularda ilerleme beklentisini dile getirmesinin beklendiğini belirtti. Ayrıca Avrupa Birliği’nin kıtanın güvenliğini artırmaya yönelik başlattığı girişimlerde NATO çatısı altındaki tüm ortaklarla işbirliği yapılmasının gerekliliğinden de bahsedecek. Rusya-Ukrayna çatışması ve ABD ile savunma konusunda yaşanan anlaşmazlık, Avrupa’yı savunmasını güçlendirmeye itti. Geçtiğimiz yıl AB ülkeleri, savunma sanayii üretimine ortak satın alma yoluyla yatırım yapmak isteyen üye devletleri öncelikli yeteneklere odaklanarak desteklemek için tasarlanmış yeni bir mali araç olan SAFE’yi kuran bir düzenlemeyi kabul etti. Türkiye mekanizmaya ortak olarak dahil olmayı hedefliyor.
Görüşmelerde ayrıca Hollanda’daki Türk diasporası ve Türkiye’nin onların barış ve refahına nasıl öncelik verdiği üzerinde de durulacak. Avrupa ülkesi yaklaşık 500.000 kişilik bir Türk topluluğuna ev sahipliği yapıyor.
Fidan ayrıca ABD, İsrail ve İran arasında İran’a saldırılarla başlayan ve İran’ın üçüncü ülkelere saldırılarıyla devam eden çatışmayı da ele alacak. Bakanlık kaynakları, Fidan’ın çatışmanın barışçıl çözümüne yönelik çabalara ilişkin bilgi paylaşacağını söyledi. Ayrı bir gelişmede Türk bakan, İsrail’in Filistin topraklarındaki yasadışı hareketlerinin, ilhak politikalarının ve Lübnan’a yönelik artan saldırıların bölgesel istikrarı nasıl tehdit ettiğini vurgulayacak. İsrail’in Mescid-i Aksa başta olmak üzere kutsal mekanları hedef alan girişim ve provokasyonlarının kabul edilemez olduğunu vurgulayacak.
Kaynaklar, Fidan’ın, Türkiye’nin Rusya-Ukrayna ihtilafını sona erdirmeye yönelik diplomatik süreçlerdeki başarıya olan bağlılığını yineleyeceğini ve Suriye’nin yıllar süren iç savaşın ardından toparlanma yolunda bölgesel çatışmalardan uzak durmasının ne kadar önemli olduğunun altını çizeceğini söyledi.
Türkiye ve Hollanda, bölgesel ve küresel zorluklar karşısında yakın diyalog sürdürmekte; siyasi, ekonomik, askeri ve sosyal alanlarda çok boyutlu ilişkileri sürdürmektedir.
İki ülke arasındaki son üst düzey görüşme, Haziran 2025’teki NATO zirvesi marjında dönemin Hollanda Başbakanı Dick Schoof ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında gerçekleşti. Fidan, Nisan 2024’te Wittenburg Konferanslarının 10. toplantısı için Hollanda’yı ziyaret etmişti.