Hürmüz açığı böyle kapanır mı? Ruslara 11 Nisan’a kadar izin

İran savaşı nedeniyle başlayan enerji krizi Batı ittifakında yeni bir tartışma başlattı. Petrol fiyatlarının hızla yükselmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların neredeyse durma noktasına gelmesi üzerine ABD yönetimi, denizde bulunan Rus petrolü için geçici bir yaptırım muafiyeti tanıdı. Kararın 11 Nisan’a kadar geçerli olması Avrupa’da, “Rusya’ya geçici enerji avantajı mı sağlanıyor” tartışmasını başlattı. Tartışma başlıkları enerji piyasasını takip eden uluslararası yayınlara ve Avrupa medyasına yansıdı.

Yaklaşık 100 milyon varil civarında Rus ham petrolünün bu düzenlemeden etkilenebileceği tahmin ediliyor.

RUSYA’YA YENİ LİSANS

Kriz, İran ile ABD ve İsrail arasında tırmanan askeri gerilimin ardından başladı. İran’ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere yönelik saldırıları ve geçişleri fiilen durdurması, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği bu hattı büyük ölçüde kapattı. Tanker trafiği hızla düşerken küresel enerji piyasalarında ciddi arz endişesi oluştu. Bu gelişmenin ardından petrol fiyatları kısa sürede 100 doların üzerine çıktı. Enerji maliyetlerindeki hızlı artış hem Avrupa’da hem de ABD’de ekonomik baskı yaratırken ABD Hazine Bakanlığı, 12 Mart’tan önce yüklenmiş ve denizde bulunan Rus petrolünün satın alınmasına 30 günlük muafiyet tanıyan bir lisans yayımladı. Muafiyetin 11 Nisan’da sona ermesi planlanıyor.

RUSYA YARARLANACAK

Küresel ticareti takip eden kuruluş Global Trade’e göre Batılı hükümetler küresel arzı dengede tutmak için alternatif kaynaklara yönelmek zorunda. Bu durum, Rus petrolüne yönelik yaptırımların kriz dönemlerinde nasıl uygulanacağı sorusunu yeniden gündeme getiriyor. Almanya ve Avrupa’daki bazı hükümetler bu kararın Rusya’ya milyarlarca dolarlık ek gelir sağlayabileceğini vurgularken tartışmaların temelini de bu durum oluşturuyor.

GEÇİCİ SÜRE VURGUSU

Washington ise eleştirileri reddediyor. ABD yönetimine göre alınan karar tamamen piyasa istikrarını sağlamak amacıyla ve sınırlı süreyle uygulanıyor. Yetkililer, muafiyetin yalnızca denizde bulunan petrol için geçerli olduğunu, yeni sevkiyatlara izin verilmediğini ve yaptırım rejiminin genel çerçevesini değiştirmediğini vurguluyor.

400 MİLYON VARİL TEDBİRİ

International Energy Agency tarafından yayımlanan “Mart 2026 Oil Market Report”, küresel petrol piyasasının en kapsamlı verilerinden biri kabul ediliyor. Rapora göre, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle petrol piyasasında büyük bir arz şoku oluştu. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu üyesi ülkeler krizin etkisini azaltmak için 400 milyon varillik petrol rezervini piyasaya verme kararı aldı. Bu adım, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin küresel fiyatları hızla yükseltmesini engellemeyi amaçlıyor.

Rus petrolüne geçici izin verilmesinin, enerji piyasasında kısa vadeli bir rahatlama sağlayabileceği belirtiliyor.

6 MİLYAR EURO GELİR

Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) Rusya’nın enerji gelirlerini günlük olarak izleyen en önemli araştırma merkezlerinden biri. Kuruluşun en son raporuna göre, Rusya’nın fosil yakıt ihracat geliri günlük ortalama 492 milyon euro seviyesine ulaştı. Bunun 232 milyon euro/gün kısmı ham petrol satışından geliyor. Deniz yoluyla yapılan petrol ihracatı 173 milyon euro/gün gelir sağlıyor. CREA ayrıca Orta Doğu’daki savaşın başlamasından sonra Rusya’nın enerji gelirlerinin hızla arttığını hesapladı. Savaşın ilk haftalarında Rusya’nın yaklaşık 6 milyar euro enerji geliri elde ettiği tahmin ediliyor.

[email protected]

Kaynak: Web Özel