Evangelistlerin Trump ayini! ABD müdahalesi böyle destekleniyor
ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş şiddetini arttırırken radikal dinci Evangelist pastörlerin, Oval Ofis’te Donald Trump’ın etrafında gerçekleştirdikleri savaş duası tüm dünyadan büyük tepki topladı. Beyaz Saray tarafından paylaşılan görüntülerde pastörlerin Trump’ın etrafında toplanarak ellerini onun üzerine koyduğu ve İran ile savaşında “Tanrı’nın güç vermesi için dua ettiği” görüldü. ABD’de radikal dini hareketler ile iç ve dış siyasetin iç içe geçmişliğini gösteren bu görüntü bir ilk değil. Eski ABD Başkanlarından George W. Bush, Irak işgalini “Haçı seferi”, Ronald Reagan ise Soğuk Savaş geriliminde Sovyetler Birliği’ni “Şeytan İmparatorluğu” olarak adlandırdılar. Söylemlerin tabandaki destekçisi durumunda bulunan ve Beyaz Saray’daki etkileriyle bilinen evangelistler ise 50 yılı aşkın süredir İsrail’e verdikleri destekle biliniyorlar.
Oval Ofis’te Evangelist pastörlerin Trump için yaptığı “savaş duası” görüntüleri uluslararası kamuoyunda geniş tepki topladı. Trump daha önce de ülkedeki protesto gösterileri esnasında kilise önünde elinde İncil ile açıklama yaparak tepki çekmişti.
50 YILLIK ETKİ
ABD’de yayımlanan çok sayıda araştırma ve belgesel Evangelist hareketin özellikle 1970’li yıllardan itibaren Cumhuriyetçi Parti ve partilerden bağımsız olarak Beyaz Saray içinde çok güçlü bir siyasi etki kazandığını gözler önüne sermekte. Pew Research Center verilerine göre Evangelistler ABD seçmeninin yaklaşık yüzde 25’ini oluşturuyor ve dış politikada Orta Doğu’daki Amerikan müdahalelerini destekleyen ve İsrail yanlısı lobi faaliyetleri yürüten grup olarak ön plana çıkıyor. Radikal dini söylem ABD dış politikasında uzun yıllardır bir araç olarak kullanılıyor.
KİLİSE ÖNÜNDE POZ VERDİ
Donald Trump ilk kez dini siyasete alet ettiği için tartışılmıyor. 2020 yılında Minneapolis kentinde siyahi George Floyd’un polis şiddeti sonucu yaşamını yitirmesinin ardından ülke genelinde geniş çaplı protesto gösterileri düzenlendi. Federal başkent Washington’daki gösteriler esnasında Trump, St. John’s Episcopal Kilisesi önüne giderek elinde İncil ile basına açıklamada bulundu. Kamuoyuna yansıyan görüntülerin ardından ülkedeki dini kurumların büyük bölümü Trump’a tepki gösterdi.
BUSH’UN HAÇLI SEFERİ
Eski ABD Başkanı George W. Bush, 16 Eylül 2001’de yaptığı açıklamada terörle mücadeleyi tanımlarken “Bu bir haçlı seferi olacak” ifadesini kullanmıştı. Bu açıklama özellikle Ortadoğu ülkelerinde büyük tepki çekmişti. The Guardian ve Huffington Post gazetelerinin o dönem gerçekleştirdikleri araştırmaya göre Bush’un sözleri dolayısıyla Cumhuriyetçi Parti tabanının büyük kısmı Afganistan ve Irak işgallerini “dini savaş” olarak algıladı. Bush, Birleşmiş Milletler’de yükselen tepkiler dolayısıyla Haçlı seferi ifadesini geri çekmek zorunda kalmıştı. 2005 tarihinde ise Bush’un Irak işgali öncesinde “Tanrı bana Saddam Hüseyin’e karşı harekete geçmemi söyledi” ifadesini kullandığı iddiası ülke içinde ciddi tartışma yarattı.
Eski ABD Başkanları George W. Bush’un “Haçlı seferi” açıklamasından Ronald Reagan’ın “Şeytan İmparatorluğu” ifadesine kadar ABD dış politikasında radikal dini söylemler savaş dönemlerinde sıkça kullanıldı.
REAGAN’IN “ŞEYTAN İMPARATORLUĞU”
ABD dış politikasında dini ifadelerin en bilinen örneklerinden birisi ise eski Başkan Ronald Reagan tarafından söylendi. Cumhuriyetçi Partili Ronald Reagan, 8 Mart 1983’te Florida’daki Ulusal Evangelist Birliği toplantısında Sovyetler Birliği’ni “Evil Empire” (Şeytan İmparatorluğu) olarak tanımladı. Bu ifade iki ülke arasında büyük bir krize yol açarken açıklama üzerine çok sayıda çalışma da gerçekleştirildi. ABD’deki en etkili düşünce kuruluşu olarak kabul edilen Council on Foreign Relations (CFR) analizlerine göre bu ifade Soğuk Savaş dönemindeki ideolojik mücadeleyi dini bir çerçeveye oturtan en çarpıcı söylem olarak kayıtlara geçti.
HER BAŞKAN KULLANDI
ABD dış politikasında dini söylemin kullanılması başka örneklerle de gündeme geldi. Eski Başkan Jimmy Carter, başkanlığı döneminde ABD’nin dış politikasının “Hristiyan ahlaki değerler çerçevesinde çizildiğini” açıkladı. Soğuk Savaş’ı başlatan Başkan olan Harry Truman ise 1947’de Kongre’de yaptığı konuşmada Sovyetler Birliği’ne karşı yürütülen Soğuk Savaş politikasını “özgür dünya ve Tanrı’ya inanan toplumların savunulması” olarak tanımladı.
[email protected]
Kaynak: Web Özel